Ο Δημοκρατικός Συναγερμός, με ανακοίνωση υψηλών τόνων αλλά χαμηλής αυτοκριτικής, έσπευσε να υπενθυμίσει ότι «δεν δέχεται μαθήματα πατριωτισμού και ιστορίας», υποστηρίζοντας πως ο πατριωτισμός δεν είναι συνθήματα και φωνές. Το μήνυμα σαφές: "άλλοι φωνάζουν, εμείς κυβερνήσαμε". Μόνο που η κοινωνία έχει αρχίσει να κουράζεται από το επιχείρημα της εμπειρίας, όταν δεν συνοδεύεται από πειστικό απολογισμό.
Το ΕΛΑΜ, από την πλευρά του, απάντησε με τη γνωστή του συνταγή: βαριές εκφράσεις, επίκληση της «πατριωτικής Δεξιάς» και καταγγελίες περί προεκλογικής ευαισθησίας. Παρουσιάζεται ως ο θεματοφύλακας της ιστορικής μνήμης, ξεχνώντας ωστόσο ότι η υπερβολή και ο διχαστικός λόγος δεν μετατρέπονται αυτόματα σε πολιτική πρόταση.
Η ουσία, όμως, δεν βρίσκεται ούτε στις ανακοινώσεις ούτε στους χαρακτηρισμούς. Βρίσκεται στο γεγονός ότι, αντί για ψύχραιμη συζήτηση για την Ιστορία και τα διδάγματά της, παρακολουθούμε έναν διαγωνισμό πιστοποιητικών πατριωτισμού. Ποιος πήγαινε πρώτος στα μνημόσυνα, ποιος ήταν παρών όταν ο άλλος «δεν υπήρχε», ποιος δικαιούται να μιλά και ποιος όχι.
Και έτσι, ενώ όλοι δηλώνουν ότι δεν επιδιώκουν τον διχασμό, τον αναπαράγουν με συνέπεια. Γιατί στην πολιτική αντιπαράθεση της εποχής μας, η ιστορία δεν λειτουργεί ως πεδίο αυτογνωσίας, αλλά ως εργαλείο αντιπαράθεσης. Και αυτό, ανεξαρτήτως κομματικού χρώματος, δεν τιμά κανέναν.