Άλλωστε, όπως αναδείχθηκε και μέσα από την πρόσφατη παρέμβαση του Κώστα Κλεάνθους, το θέμα δεν αφορά τα πρόσωπα αλλά τους κανόνες με τους οποίους διαμορφώνεται σήμερα ο δημόσιος διάλογος.
Τι συμβαίνει όταν κάποιος μπορεί να επηρεάζει χιλιάδες ή και εκατομμύρια ανθρώπους, χωρίς να έχει καμία πραγματική υποχρέωση λογοδοσίας;
Για χρόνια βλέπαμε τους influencers ως ανθρώπους που επηρέαζαν τι αγοράζουμε, τι φοράμε ή πού πηγαίνουμε διακοπές. Σήμερα όμως η επιρροή τους ξεπερνά κατά πολύ την κατανάλωση.
Επηρεάζουν απόψεις για την πολιτική, την υγεία, την οικονομία και κοινωνικά ζητήματα. Για πολλούς νέους ανθρώπους αποτελούν πλέον βασική πηγή ενημέρωσης και σχολιασμού της επικαιρότητας.
Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Σε μια δημοκρατία, όλοι έχουν δικαίωμα να εκφράζουν δημόσια τις απόψεις τους.
Το ερώτημα είναι άλλο.
Όταν κάποιος έχει επιρροή αντίστοιχη με εκείνη ενός Μέσου Ενημέρωσης, δεν θα έπρεπε να έχει και αντίστοιχη ευθύνη;
Η Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να αναζητά απαντήσεις.
Στη Γαλλία, influencers αποκάλυψαν ότι δέχθηκαν προτάσεις αμοιβής για να διαδώσουν ψευδείς πληροφορίες σχετικά με τα εμβόλια κατά της COVID-19.. Σε άλλες χώρες, προσωπικότητες των social media επηρεάζουν πλέον την πολιτική συζήτηση σε βαθμό που μέχρι πριν λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητος.
Το κοινό στοιχείο σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι ένα: η επιρροή μεγαλώνει πολύ πιο γρήγορα από την ευθύνη.
Και το πρόβλημα δεν σταματά εκεί.
Η παραπληροφόρηση δεν διαδίδεται μόνο από εκείνους που τη δημιουργούν. Διαδίδεται και από όσους την αναπαράγουν χωρίς να τη διασταυρώνουν. Συχνά, ένας ισχυρισμός αποκτά αξιοπιστία απλώς και μόνο επειδή αναπαράγεται μαζικά.
Με άλλα λόγια, το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος δημιουργεί το περιεχόμενο. Είναι και ποιος το νομιμοποιεί.
Γιατί όταν οι κατηγορίες χωρίς αποδείξεις, οι ατεκμηρίωτοι ισχυρισμοί και οι συγκεκαλυμμένες επιρροές αρχίζουν να αντιμετωπίζονται ως γεγονότα, το πρόβλημα γίνεται από επικοινωνιακό, βαθιά κοινωνικό και δημοκρατικό.
Και όσο η επιρροή μετατρέπεται σε δύναμη, τόσο πιο αναγκαίο γίνεται να συνοδεύεται και από την αντίστοιχη ευθύνη.
