Πρόκειται για μια συνάντηση που, παρά τις χαμηλές προσδοκίες, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των δημόσιων τοποθετήσεων της ίδιας της Ολγκίν, οι οποίες προκάλεσαν εύλογα ερωτήματα στη Λευκωσία.
Η Προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ, μετά τη συνάντηση που είχε την Τρίτη, με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, εμφανίστηκε σαφώς προβληματισμένη από την έλλειψη προόδου, ιδίως στο κεφάλαιο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Ξεκαθάρισε ότι χωρίς πρόοδο στα ΜΟΕ είναι εξαιρετικά δύσκολο να συγκληθεί άτυπη διευρυμένη συνάντηση 5+1, ενώ επανέλαβε ότι το ενδεχόμενο μιας τέτοιας διάσκεψης τον επόμενο μήνα εξαρτάται αποκλειστικά από τις κινήσεις των δύο ηγετών.
ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: Ολγκίν: «Είναι πολύ δύσκολο να διοργανωθεί μια συνάντηση 5+1 χωρίς πρόοδο, προσπαθώ να πιέσω...»
Ωστόσο, εκείνο που προκάλεσε τις περισσότερες συζητήσεις ήταν η αναφορά της, ότι στην τριμερή, θα τεθεί επί τάπητος η «μεθοδολογία» και συγκεκριμένα τα τέσσερα σημεία που είχε καταθέσει εδώ και μήνες ο Τουφάν Έρχιουρμαν. Μια αναφορά που, αν και παρουσιάστηκε ως διαδικαστικού χαρακτήρα, άφησε να αιωρούνται ερωτήματα για το κατά πόσο ο ΟΗΕ προσεγγίζει –έστω έμμεσα– μια ατζέντα που η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρεί ότι αγγίζει κόκκινες γραμμές.
Τα τέσσερα σημεία που θέτει ο κατοχικός ηγέτης δεν είναι άγνωστα:
Πρώτον, ζητά όπως η πολιτική ισότητα γίνει αποδεκτή εκ των προτέρων και να πάψει να θεωρείται αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Δεύτερον, επιδιώκει τη θέσπιση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος στις συνομιλίες, ώστε να μην είναι ανοικτού τέλους.
Τρίτον, ζητά να μην επανανοίξουν ζητήματα που είχαν συμφωνηθεί σε προηγούμενους κύκλους διαπραγματεύσεων.
Tέταρτον, απαιτεί εγγυήσεις για το αποτέλεσμα των συνομιλιών ακόμη και σε περίπτωση κατάρρευσης της διαδικασίας, ώστε όπως υποστηρίζει, οι Τουρκοκύπριοι να μην παραμείνουν εγκλωβισμένοι στο στάτους κβο.
Για τη Λευκωσία, τα σημεία αυτά έχουν συζητηθεί κατ’ επανάληψη και η θέση του Προέδρου Χριστοδουλίδη είναι ξεκάθαρη: η πολιτική ισότητα είναι πλήρως καταγεγραμμένη στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και δεν επιδέχεται διαφορετικών ερμηνειών, ενώ η επανέναρξη των συνομιλιών πρέπει να γίνει από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, εντός του συμφωνημένου πλαισίου της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Η Κυβέρνηση επιμένει ότι προσέρχεται στη σημερινή συνάντηση, με εποικοδομητική διάθεση και με συγκεκριμένη πρόταση για το πώς μπορεί να ξεκλειδώσει η διαδικασία. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι έχει καταθέσει σειρά προτάσεων για ΜΟΕ, οι οποίες δεν έγιναν αποδεκτές από την τουρκοκυπριακή πλευρά, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την εισήγηση για νέο σημείο διέλευσης πεζών, που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως χειροπιαστό βήμα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Την ίδια ώρα, η τ/κ ηγεσία διαμηνύει ότι είναι έτοιμη για λύση, αλλά τονίζει πως απαιτούνται πρώτα καλή πίστη και συγκεκριμένα βήματα για τη δημιουργία θετικού κλίματος. Ο ίδιος ο Έρχιουρμαν φέρεται να ανέφερε στην Ολγκίν ότι η στασιμότητα από το Κραν Μοντανά, τα περιστατικά που σημειώθηκαν εκτός τραπεζιού διαλόγου και η μη υλοποίηση συμφωνηθέντων καθιστούν αναγκαία τη λήψη μέτρων που θα αποκαταστήσουν την αξιοπιστία της διαδικασίας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η σημερινή τριμερής συνάντηση, αποκτά χαρακτήρα δοκιμασίας, όχι μόνο για τις δύο πλευρές, αλλά και για τον ίδιο τον ΟΗΕ. Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο η συζήτηση περί «μεθοδολογίας» θα λειτουργήσει ως γέφυρα για την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών ή αν, αντίθετα, θα οδηγήσει σε μια έμμεση μετατόπιση του συμφωνημένου πλαισίου, προκαλώντας νέες τριβές.
Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν, αποφεύγει μέχρι στιγμής, να αποδώσει ευθύνες, ωστόσο η δημόσια πίεσή της για πρόοδο στα ΜΟΕ και η σύνδεσή τους με τη σύγκληση της πενταμερούς στέλνουν σαφές μήνυμα. Το αν το μήνυμα αυτό θα μεταφραστεί σε ουσιαστικό βήμα μπροστά ή σε ακόμη έναν γύρο αδιεξόδων, θα αρχίσει να διαφαίνεται από το αποτέλεσμα της σημερινής συνάντησης.
