Η απουσία ανθυποψηφίου για την προεδρία, δεν είναι απλώς μια διαδικαστική λεπτομέρεια. Σε πολιτικό επίπεδο, δείχνει ότι στη συγκεκριμένη εσωκομματική αναμέτρηση, δεν εκδηλώθηκε οργανωμένη διεκδίκηση της ηγεσίας από άλλο στέλεχος. Ο Χρίστος Χρίστου διατηρεί τον έλεγχο της πολιτικής κατεύθυνσης του κινήματος και αποκτά τον χρόνο και τον χώρο, να προετοιμάσει την επόμενη μέρα. Μια επόμενη μέρα που δεν θα αφορά μόνο την κοινοβουλευτική παρουσία του ΕΛΑΜ, αλλά και τις φιλοδοξίες του να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο στη διακυβέρνηση του τόπου.
Το ενδιαφέρον, πάντως, μεταφέρεται στις τρεις θέσεις των Αντιπροέδρων, για τις οποίες θα αναμετρηθούν επτά υποψήφιοι στις 28 Νοεμβρίου. Η εκλογική διαδικασία έχει και τη δική της σημασία, αφού η νέα ηγετική ομάδα θα κληθεί να συνοδεύσει τον Χρίστο Χρίστου σε μια περίοδο κατά την οποία θα ανοίξει για τα καλά η συζήτηση για τις προεδρικές εκλογές του 2028.
Αν κάποτε το ΕΛΑΜ, αντιμετώπιζε τις προεδρικές εκλογές ως μια διαδικασία στην οποία θα κατέβαινε σχεδόν αυτονόητα με δικό του υποψήφιο, σήμερα η συζήτηση φαίνεται να έχει διευρυνθεί. Η προοπτική συνεργασιών με άλλες πολιτικές δυνάμεις, δεν αποκλείεται πλέον από την ηγεσία του. Αντίθετα, αποτελεί ένα από τα ζητήματα που αναμένεται να απασχολήσουν το κόμμα μετά το εκλογικό συνέδριο και το παγκύπριο συνέδριο του Ιανουαρίου.
Το ΕΛΑΜ δεν θέλει απλώς να μετρά δυνάμεις
Η εκλογική επίδοση του ΕΛΑΜ στις βουλευτικές εκλογές του περασμένου Μαΐου, με ποσοστό 10,9% και οκτώ έδρες στη νέα Βουλή, ενίσχυσε την παρουσία του στο πολιτικό σκηνικό. Το κόμμα βρίσκεται πλέον σε διαφορετική θέση από εκείνη που είχε πριν από μερικά χρόνια και φαίνεται να επιδιώκει να αξιοποιήσει αυτή την κοινοβουλευτική του δύναμη και σε επίπεδο πολιτικών συνεργασιών.
Δεν είναι τυχαίο, ότι στο εσωτερικό του κινήματος, διακρίνονται διαφορετικές προσεγγίσεις. Από τη μία υπάρχουν στελέχη που θεωρούν ότι το ΕΛΑΜ πρέπει να διατηρήσει την αυτόνομη πορεία του και να διεκδικήσει με δικό του υποψήφιο την παρουσία του στον πρώτο γύρο των προεδρικών. Από την άλλη, υπάρχει η προσέγγιση που βλέπει ως επιλογή μια συνεργασία με πρόσωπο που θα μπορούσε να συγκεντρώσει ευρύτερη πολιτική στήριξη, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχουν συγκεκριμένες συγκλίσεις σε βασικά ζητήματα.
Σε αυτό το δεύτερο σενάριο, το όνομα του Νίκου Χριστοδουλίδη μπαίνει αναπόφευκτα στη συζήτηση.
Ο σημερινός Πρόεδρος θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πρόσωπο με το οποίο το ΕΛΑΜ θα διερευνούσε κοινό έδαφος, εφόσον αποφάσιζε να μην κινηθεί αυτόνομα. Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι υπάρχει συμφωνία ή ότι έχουν γίνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Μέχρι στιγμής πρόκειται για πολιτικό ενδεχόμενο, το οποίο αποκτά ενδιαφέρον λόγω της σημερινής κοινοβουλευτικής αριθμητικής και των συζητήσεων που έχουν ήδη αρχίσει για το 2028.
Άλλωστε, το ΕΛΑΜ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θέλει να περάσει από τον ρόλο του κόμματος που στηρίζει ή καταψηφίζει επιμέρους κυβερνητικές επιλογές στον ρόλο μιας πολιτικής δύναμης που διεκδικεί συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων. Στελέχη του έχουν μιλήσει δημόσια για την επιδίωξη συμμετοχής σε κυβερνητικό σχήμα, μέσα από πολιτικές συγκλίσεις με άλλες δυνάμεις.
Το ερώτημα είναι τι θα ζητήσει σε αντάλλαγμα μιας τέτοιας στήριξης και μέχρι πού θα μπορούσε να φτάσει μια ενδεχόμενη συμφωνία. Η εξωτερική πολιτική, η άμυνα, το μεταναστευτικό και η κοινωνική πολιτική είναι πεδία στα οποία το ΕΛΑΜ θεωρεί ότι μπορεί να αναζητήσει κοινές θέσεις. Στο Κυπριακό, ωστόσο, οι διαφορές παραμένουν σημαντικές, αφού το ΕΛΑΜ διατηρεί τη διαχρονική του θέση κατά της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Το ΔΗΚΟ στη μέση μιας δύσκολης εξίσωσης
Το Δημοκρατικό Κόμμα, αποτελεί έναν από τους βασικούς πολιτικούς πυλώνες της σημερινής κυβέρνησης, συμμετέχει στο κυβερνητικό σχήμα και έχει επενδύσει πολιτικά στη συνεργασία με τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η στήριξή του για μια δεύτερη προεδρική θητεία είναι δεδομένη.
Ο Νικόλας Παπαδόπουλος έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι το κόμμα του θα ακολουθήσει εσωτερική διαδικασία διαβούλευσης με τα στελέχη και τη βάση του, πριν λάβει οποιαδήποτε απόφαση. Έχει επίσης αφήσει ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα, περιλαμβανομένης της εκ νέου στήριξης του σημερινού Προέδρου, χωρίς να αποκλείει διαφορετική επιλογή.
Επομένως, η στάση του ΔΗΚΟ δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από το εάν ο Νίκος Χριστοδουλίδης θα αποφασίσει να επαναδιεκδικήσει την Προεδρία. Θα εξαρτηθεί και από το πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα γίνει αυτή η διεκδίκηση.
Και εδώ προκύπτει ένα ενδεχόμενο που ασφαλώς θα απασχολήσει την ηγεσία του ΔΗΚΟ. Τι θα συμβεί εάν το ΕΛΑΜ αποφασίσει να στηρίξει τον Νίκο Χριστοδουλίδη, από τον πρώτο γύρο; Θα μπορεί το ΔΗΚΟ να βρεθεί στην ίδια εκλογική συμμαχία χωρίς να δημιουργηθούν εσωτερικές αντιδράσεις; Θα θεωρήσει ότι η συγκεκριμένη συνεργασία εξυπηρετεί τις δικές του πολιτικές επιδιώξεις ή θα εκτιμήσει ότι ενδέχεται να αλλοιώσει το πολιτικό στίγμα του κόμματος;
Το ζήτημα, δεν είναι μόνο οι ψήφοι που θα μπορούσε να προσθέσει μια τέτοια συνεργασία. Είναι και το μήνυμα που θα εκπέμπεται προς την κοινωνία. Το ΔΗΚΟ έχει τη δική του ιστορική διαδρομή, τις δικές του πολιτικές αναφορές και ένα ακροατήριο, που δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τις θέσεις του ΕΛΑΜ. Μια κοινή εκλογική παρουσία θα απαιτούσε, συνεπώς, πολιτικές εξηγήσεις και σαφείς τοποθετήσεις.
Από την άλλη, εάν το ΔΗΚΟ αποφασίσει να μην ακολουθήσει τον Νίκο Χριστοδουλίδη σε περίπτωση που υπάρξει στήριξη από το ΕΛΑΜ, θα πρέπει να εξετάσει τις δικές του εναλλακτικές. Θα μπορούσε να διεκδικήσει αυτόνομο ρόλο, να αναζητήσει άλλες συνεργασίες ή να στηρίξει διαφορετικό υποψήφιο. Κάθε επιλογή, ωστόσο, θα έχει τις δικές της πολιτικές και εκλογικές συνέπειες.
Δεν αποκλείεται, μάλιστα, το ΔΗΚΟ να βρεθεί μπροστά σε ένα δίλημμα που θα αφορά συνολικά τη σχέση του με την κυβέρνηση. Η συμμετοχή του στο σημερινό κυβερνητικό σχήμα και η στάση του στις προεδρικές εκλογές, είναι δύο ζητήματα που συνδέονται πολιτικά, αλλά δεν είναι υποχρεωτικό να έχουν την ίδια κατάληξη.
