Σε μια εκτενή, 26σέλιδη παρέμβαση, με την οποία αμφισβητεί ευθέως σειρά ευρημάτων και εισηγήσεων της Αρχής Κατά της Διαφθοράς, προχώρησε ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, με αφορμή την ανακοίνωση της Αρχής για την έρευνα που διενεργήθηκε σε σχέση με το βιβλίο «Κράτος Μαφία».
Ο τέως Πρόεδρος υποστηρίζει ότι οι εισηγήσεις περί πιθανών ποινικών ευθυνών του «δεν ανταποκρίνονται στα πραγματικά γεγονότα», αποδίδοντάς τες είτε σε πλάνη είτε σε επηρεασμό από την «περιρρέουσα ατμόσφαιρα». Παράλληλα, σημειώνει ότι η ίδια η Αρχή απέρριψε, κατά τη δική του ανάγνωση, μεγάλο μέρος των ισχυρισμών που αφορούσαν αθέμιτο πλουτισμό, οικειοποίηση χρημάτων ή περιουσιών και ζημιογόνες ενέργειες σε βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η παρέμβαση Αναστασιάδη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς δεν περιορίζεται σε πολιτική κριτική. Αμφισβητεί σημείο προς σημείο τη συλλογιστική που, κατά την Αρχή, δημιουργεί ενδεχόμενο διάπραξης αδικημάτων, ενώ εγείρει παράλληλα ζήτημα για το κατά πόσο του δόθηκε η δυνατότητα να τοποθετηθεί επί όλων των στοιχείων που οδήγησαν στις επίμαχες εισηγήσεις.
Η έρευνα των 2,5 χρόνων και το «ισοζύγιο των πιθανοτήτων»
Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο επίπεδο απόδειξης που εφαρμόστηκε στην έρευνα. Όπως καταγράφεται στο κείμενο, η ίδια η Αρχή διευκρινίζει ότι στις συγκεκριμένες ερευνητικές διαδικασίες εφαρμόζεται το «ισοζύγιο των πιθανοτήτων», σε αντίθεση με την ποινική διαδικασία, όπου απαιτείται απόδειξη πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.
Ο Νίκος Αναστασιάδης σημειώνει ακόμη ότι προηγήθηκαν δυόμισι χρόνια ερευνών, με κόστος €1,5 εκατ., ακρόαση 150 μαρτύρων και κατάθεση 793 τεκμηρίων από 41 νομικά και κυβερνητικά τμήματα. Στη βάση αυτών, υποστηρίζει ότι οι ισχυρισμοί περί προσωπικού οικονομικού οφέλους ή ιδιοτελών ενεργειών εκ μέρους του δεν επιβεβαιώθηκαν.
Οι «επτά εισηγήσεις» και η βασική ένσταση Αναστασιάδη
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκονται, σύμφωνα με τον τέως Πρόεδρο, επτά εισηγήσεις των Λειτουργών Επιθεώρησης για πιθανή διάπραξη αδικημάτων.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι αυτές προέκυψαν είτε από εσφαλμένη χρονική σύνδεση γεγονότων, είτε από νομικά αβάσιμα συμπεράσματα, είτε από μαρτυρία την αξιοπιστία της οποίας αμφισβητεί.
Ακόμη σοβαρότερη είναι η θεσμική ένσταση που διατυπώνει: καταγγέλλει ότι οι Λειτουργοί Επιθεώρησης δεν έθεσαν ενώπιόν του όλα τα στοιχεία και τους ισχυρισμούς που οδήγησαν στις επτά εισηγήσεις, στερώντας του, όπως υποστηρίζει, το δικαίωμα να ακουστεί πριν από την εξαγωγή δυσμενών συμπερασμάτων. Επικαλείται μάλιστα την αρχή «μηδένα ανήκουστον δικάζειν».
Η υπόθεση Ριμπολόβλεβα και η «εμπορία επηρεασμού»
Ένα από τα βασικά σημεία της αντιπαράθεσης αφορά τη σύλληψη της Έλενας Ριμπολόβλεβα.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Αρχής, όπως αυτή παρατίθεται στο κείμενο Αναστασιάδη, ο τέως Πρόεδρος φέρεται να έλαβε ή να αποδέχθηκε «αθέμιτο πλεονέκτημα», προκειμένου να ασκήσει ή να προτείνει ότι θα ασκήσει αθέμιτη επιρροή σε δημόσιους λειτουργούς. Από εκεί προκύπτει η ενδεχόμενη εμπορία επηρεασμού.
Ο Νίκος Αναστασιάδης αντιτείνει ότι υπάρχει κρίσιμη χρονική ανακολουθία. Η σύλληψη της Ριμπολόβλεβα, αναφέρει, έγινε στις 24 Φεβρουαρίου 2014, ενώ η συνάντηση στο Δουβλίνο, στην οποία κατά το βιβλίο συμφωνήθηκε το επίμαχο ταξίδι με ιδιωτικό αεροσκάφος, πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαρτίου 2014.
Υποστηρίζει συνεπώς ότι ένα ταξίδι που συμφωνήθηκε μετά τη σύλληψη δεν μπορούσε να αποτελέσει αντάλλαγμα για την πραγματοποίησή της. Επιπλέον, σημειώνει ότι επρόκειτο για υπηρεσιακό ταξίδι, άρα, κατά τη θέση του, οποιαδήποτε εξοικονόμηση αφορούσε το κράτος και όχι προσωπικά τον ίδιο.
FOCUS: Η καταγγελλόμενη παρέμβαση στον Κώστα Κληρίδη
Δεύτερο κομβικό σημείο αφορά την υπόθεση FOCUS Maritime.
Οι Λειτουργοί Επιθεώρησης, όπως αναφέρεται στο κείμενο, κατέληξαν ότι προκύπτει ενδεχόμενο κακουργήματος κατάχρησης εξουσίας, στη βάση μαρτυρίας σύμφωνα με την οποία ο Νίκος Αναστασιάδης φέρεται να είχε συναντηθεί ή επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον τότε Γενικό Εισαγγελέα Κώστα Κληρίδη, εκφράζοντας δυσαρέσκεια για την έρευνα και ζητώντας τον τερματισμό ανακρίσεων.
Ο τέως Πρόεδρος απορρίπτει κατηγορηματικά ότι υπήρξε τέτοια παρέμβαση.
Επικαλείται, μεταξύ άλλων, δημόσια τοποθέτηση του Κώστα Κληρίδη τον Οκτώβριο του 2016, κατά την οποία ο τότε Γενικός Εισαγγελέας είχε δηλώσει ότι ουδέποτε δέχθηκε άμεση παρέμβαση κατά τη διερεύνηση ποινικών υποθέσεων.
Παράλληλα, ο Αναστασιάδης επισημαίνει ότι από τα €550.000 που βρίσκονταν στο επίκεντρο των σχετικών ισχυρισμών, €450.000 κατέληξαν στη Holiday Tours για μεταφορά ψηφοφόρων και €100.000 στον ΔΗΣΥ, υποστηρίζοντας ότι ο ίδιος δεν αποκόμισε προσωπικό οικονομικό όφελος.
Οι «μίζες από τις Τράπεζες» και τα €250.000
Σημαντικό μέρος του κειμένου αφορά και το υποκεφάλαιο «Οι μίζες από τις Τράπεζες».
Σύμφωνα με τα ευρήματα που παραθέτει ο τέως Πρόεδρος, οι Λειτουργοί Επιθεώρησης θεώρησαν, στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, ότι στα τέλη του 2011 πραγματοποιήθηκε συναλλαγή €250.000, η οποία προοριζόταν για οικονομική στήριξη της προεκλογικής εκστρατείας του 2013 και εμφανίστηκε ως αμοιβή ή προμήθεια.
Στη βάση αυτής της εκδοχής, αποδίδεται στον Νίκο Αναστασιάδη ενδεχόμενη παθητική εμπορία επιρροής.
Ο ίδιος απορρίπτει τη συγκεκριμένη εκδοχή, υποστηρίζοντας ότι ουδέποτε υπήρξε συμφωνία με τον Ανδρέα Βγενόπουλο για χρηματοδότηση της προεκλογικής του εκστρατείας και ότι τα ευρήματα στηρίζονται, κατά τη θέση του, σε εσφαλμένη ερμηνεία εγγράφων και αναληθή μαρτυρία.
OCCRP, ΜΟΚΑΣ και κατάχρηση εξουσίας
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται ο τέως Πρόεδρος και για τα ευρήματα που σχετίζονται με δημοσίευμα της OCCRP και την έρευνα της ΜΟΚΑΣ.
Η Αρχή, όπως παρατίθεται στην παρέμβαση, θεωρεί ότι η δημόσια πρόσκληση Αναστασιάδη για διερεύνηση των καταγγελιών που τον αφορούσαν ενδέχεται να συνιστά κατάχρηση εξουσίας ή απόπειρα κατάχρησης εξουσίας, λόγω της σχέσης του με τη δικηγορική εταιρεία που έφερε το όνομά του.
Ο Αναστασιάδης αντιστρέφει το επιχείρημα, διερωτώμενος πώς είναι δυνατόν η δημόσια απαίτηση ενός Προέδρου να διερευνηθούν καταγγελίες σε βάρος του να εκλαμβάνεται ως πιθανή κατάχρηση εξουσίας.
Παράλληλα θέτει ερωτήματα για το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα ίδια ευρήματα, ο τότε Γενικός Εισαγγελέας είχε την αποφασιστική αρμοδιότητα για αποδοχή ή απόρριψη του πορίσματος της ΜΟΚΑΣ και συμφώνησε με αυτό.
Pandora Papers και πολιτογραφήσεις
Στην ανάλυση περιλαμβάνονται ακόμη τα Pandora Papers, ζητήματα που σχετίζονται με τη δικηγορική εταιρεία «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι» και πολιτογραφήσεις.
Σύμφωνα με το κείμενο, οι Λειτουργοί Επιθεώρησης κατέληξαν, στο επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, σε πιθανή κατάχρηση εξουσίας ή απόπειρα κατάχρησης εξουσίας και εμπορία επηρεασμού σε σχέση με τον τέως Πρόεδρο.
Ο Νίκος Αναστασιάδης απορρίπτει και αυτά τα συμπεράσματα, χαρακτηρίζοντας μεταξύ άλλων «αυθαίρετη» τη σύνδεση πολιτικής ισχύος και θεσμικής πρόσβασης με ενδεχόμενη άσκηση αθέμιτης επιρροής.
«Δεν αποδίδω κακή πίστη»
Παρά τη σκληρή γλώσσα που χρησιμοποιεί, ο τέως Πρόεδρος διευκρινίζει ότι δεν αποδίδει κακή πίστη ούτε στους Λειτουργούς Επιθεώρησης ούτε στον Πρόεδρο και τα μέλη της Αρχής.
Αυτό που τους καταλογίζει είναι, όπως αναφέρει, «έλλειψη ισχυρής βούλησης να αντισταθούν στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα», την οποία συνδέει με τα «λαϊκά δικαστήρια», τους «μυθοπλάστες» και τους «δολοφόνους χαρακτήρων».
Η τελική αιχμή για το Κράτος Δικαίου
Ο Νίκος Αναστασιάδης κλείνει την πολυσέλιδη παρέμβασή του μεταφέροντας τη συζήτηση από τις επιμέρους υποθέσεις στο θεσμικό επίπεδο και στο Κράτος Δικαίου.
Επικαλείται μάλιστα την ίδια την Αρχή, η οποία, όπως αναφέρει, αναγνώρισε ότι γύρω από την έρευνα είχε δημιουργηθεί «έντονο και κάποιες φορές τοξικό κλίμα».
Και καταλήγει με μια σαφή αιχμή προς τους θεσμούς:
«Η ανεξαρτησία και η ακεραιότητα των θεσμών δεν καταξιώνεται με την προσαρμογή της ετυμηγορίας τους με εκείνη των λαϊκών δικαστηρίων και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, αλλά με την γενναία και αντικειμενική θεώρηση των γεγονότων», ώστε, όπως προσθέτει, να μην καλλιεργείται η πεποίθηση ότι το Κράτος Δικαίου θυσιάζεται «χάριν πρόσκαιρης δημοφιλίας».
