Το βίντεο, στο οποίο εμφανίζονται ο μέχρι πρότινος Διευθυντής του Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας Χαράλαμπος Χαραλάμπους, αλλά και ο πρώην Υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης, άνοιξε έναν ευρύ κύκλο πολιτικών, θεσμικών και κοινωνικών αντιδράσεων, οδηγώντας σε παραιτήσεις, δημόσιες τοποθετήσεις και σκληρή κομματική αντιπαράθεση.
Το χρονικό της υπόθεσης
Η υπόθεση ξεκίνησε με τη διάδοση βίντεο στο διαδίκτυο, το οποίο καταγράφηκε σε ιδιωτικό χώρο και στο οποίο εμφανίζονται ο Χαράλαμπος Χαραλάμπους και ο Γιώργος Λακκοτρύπης να συνομιλούν με τρίτα πρόσωπα. Οι αναφορές που περιλαμβάνονται στο βίντεο ερμηνεύονται από την κοινή γνώμη και τον πολιτικό κόσμο ως υπαινιγμοί για τρόπους πρόσβασης σε κυβερνητικούς κύκλους, για πολιτικές διασυνδέσεις και για διαδικασίες που δημιουργούν ερωτήματα διαφάνειας και πολιτικής δεοντολογίας.
Από την πρώτη στιγμή, το περιεχόμενο του βίντεο προκάλεσε έντονο προβληματισμό, καθώς αφορά πρόσωπα με θεσμικό και πολιτικό ρόλο, παρόντα ή πρώην, και άγγιξε ευαίσθητα ζητήματα που σχετίζονται με τη λειτουργία της εκτελεστικής εξουσίας. Τα ερωτήματα που τέθηκαν δεν περιορίστηκαν μόνο στο τι ακριβώς ειπώθηκε, αλλά και στο πώς τέτοιες συνομιλίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εικόνα και την αξιοπιστία του κράτους.
Η κλιμάκωση και η παραίτηση Χαραλάμπους
Καθώς οι αντιδράσεις από κόμματα, οργανώσεις και πολίτες εντείνονταν, η πίεση προς το Προεδρικό αυξανόταν. Η συζήτηση μετατοπίστηκε από το επίπεδο της επικοινωνιακής διαχείρισης, σε εκείνο της πολιτικής ευθύνης. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Χαράλαμπος Χαραλάμπους υπέβαλε την παραίτησή του από τη θέση του Διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας, ενώ είχε προηγηθεί η παραίτηση της Πρώτης Κυρίας Φιλίππας Καρσερά από την προεδρία του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης.
Ο ίδιος ο κ. Χαραλάμπους, ξεκαθάρισε ότι η αποχώρησή του δεν συνιστά παραδοχή ενοχής, αλλά πράξη ευθύνης, ώστε να μη χρησιμοποιείται η παρουσία του ως εργαλείο για την πρόκληση ζημιάς στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στους θεσμούς. Η παραίτηση αποτέλεσε την πρώτη ουσιαστική πολιτική συνέπεια της υπόθεσης και επιβεβαίωσε ότι το θέμα δεν μπορούσε πλέον να αντιμετωπιστεί ως δευτερεύον ή περιφερειακό.
Η στάση του Προέδρου της Δημοκρατίας
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, τόσο σε δηλώσεις του όσο και σε γραπτή τοποθέτηση, χαρακτήρισε την παραίτηση του Χαραλάμπους «πράξη αυτοπεποίθησης και εμπιστοσύνης», απορρίπτοντας κατηγορηματικά ότι προέκυψε λόγω πιέσεων ή ενοχής. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η υπόθεση προσεγγίζεται με απόλυτη σοβαρότητα και κάλεσε όλες τις αρμόδιες Αρχές του κράτους να αξιοποιήσουν κάθε διαθέσιμο εργαλείο για πλήρη διερεύνηση.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά του Προέδρου σε προειδοποιήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση για ενδεχόμενες ενέργειες υβριδικού χαρακτήρα, στο πλαίσιο της ανάληψης της ευρωπαϊκής προεδρίας από την Κύπρο. Η αναφορά αυτή προσέδωσε στη συζήτηση και εξωτερική διάσταση, χωρίς ωστόσο να αναιρεί την ανάγκη εσωτερικής λογοδοσίας.
Παράλληλα, ο Πρόεδρος άνοιξε δημόσια το ζήτημα του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, δηλώνοντας ότι η πρώτη του σκέψη είναι ακόμη και η πλήρης κατάργησή του, διαβεβαιώνοντας όμως ότι οι δικαιούχοι, και ιδιαίτερα οι άποροι φοιτητές, δεν θα μείνουν ακάλυπτοι.
Η απόφαση της ΕΔΕΚ
Καθοριστικής σημασίας ήταν η χθεσινή συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας της ΕΔΕΚ, η οποία πραγματοποιήθηκε στον απόηχο των εξελίξεων. Η ΕΔΕΚ ζητά τον διορισμό ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών για τη διερεύνηση πιθανής διάπραξης ποινικών αδικημάτων σε σχέση με το επίμαχο βίντεο, στο οποίο εμφανίζονται πολιτικά και θεσμικά πρόσωπα. Παράλληλα, καλεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να προχωρήσει στη δημοσιοποίηση των εισφορών που έγιναν στο ταμείο του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, ακόμη και αν αυτό συγκρούεται με πρόνοιες της ισχύουσας νομοθεσίας.
Επιπλέον, η ΕΔΕΚ τάσσεται υπέρ της κατάργησης του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης και της μεταφοράς της αποστολής και των πόρων του στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου, τονίζοντας ότι οι αποφάσεις αυτές πρέπει να ληφθούν σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Οι αντιδράσεις κομμάτων και η πολιτική αντιπαράθεση
Το ΔΗΚΟ, διά του Προέδρου του Νικόλα Παπαδόπουλου, έκανε λόγο για σοβαρή έκθεση του Προέδρου από συνεργάτες του, τονίζοντας ότι η παραίτηση Χαραλάμπους ήταν επιβεβλημένη λόγω κακής κρίσης. Το κόμμα ζήτησε πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης, θέτοντας ως βασικούς άξονες τον διορισμό ποινικών ανακριτών και την κατάργηση του Φορέα, χωρίς ωστόσο να τεθεί άμεσα θέμα αποχώρησης από την κυβέρνηση.
Στον αντίποδα, ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση του επικεφαλής του Κινήματος Άλμα, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, ο οποίος μίλησε για μηχανισμό διαπλοκής και για βαθιά κρίση διαφάνειας, υποστηρίζοντας ότι η κοινωνία καλείται να επιλέξει ανάμεσα στη διατήρηση ενός συστήματος αδιαφάνειας και στη μάχη για κάθαρση.
Μια κρίση με ανοιχτό πολιτικό ορίζοντα
Η υπόθεση του επίμαχου βίντεο, έχει εξελιχθεί σε δοκιμασία για την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος. Η παραίτηση Χαραλάμπους, η παρουσία και του Γιώργου Λακκοτρύπη στο βίντεο, οι αποφάσεις κομμάτων και οι ανακριτικές απαιτήσεις διαμορφώνουν ένα σκηνικό αυξημένης έντασης.
Οι επόμενες ημέρες θα κρίνουν αν η υπόθεση αυτή θα οδηγήσει σε ουσιαστική θεσμική κάθαρση ή αν θα ενισχύσει περαιτέρω το κλίμα δυσπιστίας που διαπερνά την κοινωνία. Σε κάθε περίπτωση, το πολιτικό σκηνικό της Κύπρου έχει ήδη εισέλθει σε μια νέα, πιο απαιτητική φάση.
