Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: Το κολλαγόνο που καταναλώνουμε μπορεί πραγματικά να αναπληρώσει εκείνο που χάνει ο οργανισμός με το πέρασμα του χρόνου; Το ζήτημα εξετάζεται σε επεισόδιο του podcast Strange Health του The Conversation, με τη συμμετοχή του Dan Baumgardt, γενικού ιατρού και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ και της Joan Chang, ερευνήτριας και λέκτορα στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ.
Τι είναι το κολλαγόνο και γιατί μειώνεται με την ηλικία
Το κολλαγόνο είναι η πιο άφθονη πρωτεΐνη στο ανθρώπινο σώμα και αποτελεί βασικό δομικό συστατικό πολλών ιστών. Συμβάλλει στη διατήρηση της δομής και της ανθεκτικότητας του δέρματος, των τενόντων και άλλων ιστών, λειτουργώντας ως ένα είδος υποστηρικτικού πλέγματος για τον οργανισμό.
Ωστόσο, δεν πρόκειται για μία και μοναδική ουσία με συγκεκριμένη λειτουργία. Οι επιστήμονες έχουν αναγνωρίσει τουλάχιστον 28 διαφορετικούς τύπους κολλαγόνου, με ξεχωριστή δομή και ρόλο. Καθώς μεγαλώνουμε, η παραγωγή και διατήρηση του κολλαγόνου μεταβάλλονται. Οι αλλαγές αυτές συνδέονται, μεταξύ άλλων, με τη σταδιακή απώλεια ελαστικότητας και σφριγηλότητας της επιδερμίδας. Αυτό ακριβώς έχει δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη προϊόντων που υπόσχονται να αναπληρώσουν το χαμένο κολλαγόνο και να επιβραδύνουν τα ορατά σημάδια της γήρανσης.
Συμπληρώματα κολλαγόνου: Φτάνουν πραγματικά στο δέρμα;
Μία από τις πιο διαδεδομένες αντιλήψεις είναι ότι, καταναλώνοντας κολλαγόνο, μπορούμε να ενισχύσουμε άμεσα τα αποθέματά του στο πρόσωπο, τις αρθρώσεις ή άλλα σημεία του σώματος. Η πραγματικότητα, όμως, δεν είναι τόσο απλή.
Όπως εξηγεί η δρ. Chang, το κολλαγόνο που λαμβάνουμε μέσω της διατροφής δε μεταφέρεται αυτούσιο στο δέρμα ή τις αρθρώσεις μας. Το πεπτικό σύστημα διασπά την πρωτεΐνη σε μικρότερα συστατικά, τα οποία ο οργανισμός μπορεί, στη συνέχεια, να αξιοποιήσει για διαφορετικές λειτουργίες. Αυτό σημαίνει ότι η κατανάλωση κολλαγόνου δεν εγγυάται πως ο οργανισμός θα το χρησιμοποιήσει ειδικά για να βελτιώσει την όψη της επιδερμίδας. Ορισμένες κλινικές δοκιμές έχουν καταγράψει βελτιώσεις στην ενυδάτωση ή την ελαστικότητα του δέρματος μετά τη λήψη συμπληρωμάτων. Ωστόσο, η αξιοπιστία αυτών των ευρημάτων εξακολουθεί να συζητείται.
Και οι κρέμες κολλαγόνου; Μπορούν να μειώσουν τις ρυτίδες;
Εκτός από τα συμπληρώματα, ιδιαίτερα δημοφιλείς είναι και οι κρέμες προσώπου που περιέχουν κολλαγόνο. Ωστόσο, σύμφωνα με την ειδικό, υπάρχει ένα βασικό εμπόδιο: Το μέγεθος των μορίων τους – τα μεγάλα μόρια κολλαγόνου δε μπορούν να διαπεράσουν τον άθικτο δερματικό φραγμό και να φτάσουν στα βαθύτερα στρώματα του δέρματος, όπου βρίσκεται το φυσικό κολλαγόνο της επιδερμίδας. Έτσι, πολλές κρέμες που περιέχουν κολλαγόνο λειτουργούν κυρίως ως ενυδατικά προϊόντα – μπορεί, επομένως, να βελτιώνουν προσωρινά την αίσθηση και την εμφάνιση του δέρματος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αναπληρώνουν άμεσα το κολλαγόνο που έχει χαθεί με την πάροδο του χρόνου.
DNA σολομού: Η νέα τάση στην αντιγήρανση
Η βιομηχανία ομορφιάς δεν περιορίζεται πλέον στα παραδοσιακά προϊόντα κολλαγόνου. Μία από τις νεότερες τάσεις είναι το πολυδεοξυριβονουκλεοτίδιο (PDRN), ένα συστατικό που συχνά προέρχεται από DNA σολομού ή πέστροφας. Προωθείται ως μια καινοτόμος λύση για την αναζωογόνηση του δέρματος και την ενίσχυση της παραγωγής κολλαγόνου. Οι ειδικοί, ωστόσο, παραμένουν επιφυλακτικοί για την πραγματική της αποτελεσματικότητα.
Microneedling: Ενισχύει το κολλαγόνο;
Δημοφιλές είναι και το microneedling, μια τεχνική κατά την οποία πολύ λεπτές βελόνες δημιουργούν μικροσκοπικούς τραυματισμούς στο δέρμα, με στόχο την ενεργοποίηση των φυσικών μηχανισμών αποκατάστασής του. Η μέθοδος μπορεί να προσφέρει οφέλη, μεταξύ άλλων, στη μείωση ορισμένων ουλών. Πρέπει, όμως, να γίνεται από ειδικό.
Από την αντιγήρανση στην αποκατάσταση της όρασης
Παρά την αβεβαιότητα γύρω από αρκετούς ισχυρισμούς της βιομηχανίας ομορφιάς, το κολλαγόνο έχει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες εφαρμογές στην ιατρική έρευνα. Οι επιστήμονες αξιοποιούν τις δομικές του ιδιότητες για την ανάπτυξη εξειδικευμένων επιθεμάτων τραυμάτων, αλλά και πειραματικών εμφυτευμάτων κερατοειδούς, με στόχο την αποκατάσταση της όρασης. Οι εφαρμογές αυτές δείχνουν ότι η επιστημονική αξία του κολλαγόνου εκτείνεται πολύ πέρα από τα προϊόντα περιποίησης προσώπου.
Αξίζει τελικά να επενδύσουμε σε προϊόντα κολλαγόνου;
Το κολλαγόνο αποτελεί αναμφισβήτητα μια πρωτεΐνη ζωτικής σημασίας για τον οργανισμό. Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι κάθε προϊόν μπορεί να προσφέρει τα οφέλη που υπόσχεται. Τα συμπληρώματα παραμένουν αμφιλεγόμενα, ενώ οι κρέμες κολλαγόνου φαίνεται να προσφέρουν κυρίως ενυδάτωση. Αντίστοιχα, οι νεότερες τάσεις, όπως τα προϊόντα με DNA ψαριών, χρειάζονται προσεκτική αξιολόγηση.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η δημοφιλία ενός συστατικού δεν αποτελεί απόδειξη της αποτελεσματικότητάς του. Πριν επενδύσουμε σε ακριβά πορϊόντα, αξίζει να εξετάζουμε όχι μόνο τι υπόσχονται, αλλά και πόσο ισχυρά είναι τα επιστημονικά δεδομένα που στηρίζουν αυτές τις υποσχέσεις.
Ygeiamou.gr