Η Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών έχει δημοσιεύσει τους νέους καταλόγους διαθέσιμων ακινήτων, καλώντας τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν αιτήσεις μέχρι και τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026.
Παράλληλα, η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε τον προϋπολογισμό του Ταμείου Τουρκοκυπριακών Περιουσιών για το 2027, ύψους €16,83 εκατομμυρίων σε δαπάνες.
Πίσω, όμως, από τους αριθμούς υπάρχει ένα ζήτημα που αφορά άμεσα χιλιάδες εκτοπισθέντες: Ποιος μπορεί να εξασφαλίσει κατοικία, πόσο δίκαιη είναι η διαδικασία και τι γίνεται με όσους ήδη ζουν σε σπίτια που χρειάζονται επειγόντως επισκευές;
Η τελευταία δημοσίευση έγινε στις 2 Οκτωβρίου 2026 και αφορά τουρκοκυπριακές περιουσίες που παραχωρούνται, ανάλογα με την κατηγορία τους, για κατοικία, επαγγελματική χρήση ή άλλες επιτρεπόμενες χρήσεις.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν για τα διαθέσιμα ακίνητα ανά επαρχία μέσα από την επίσημη ιστοσελίδα της Υπηρεσίας.
Η διαδικασία αφορά συγκεκριμένα ακίνητα που έχουν δημοσιευθεί. Δεν σημαίνει ότι κάθε τουρκοκυπριακή κατοικία που φαίνεται κενή μπορεί να διεκδικηθεί.
Για την παραχώρηση τουρκοκυπριακής κατοικίας ισχύουν συγκεκριμένα κριτήρια.
Τουλάχιστον ένα μέλος της οικογένειας πρέπει να είναι πρόσφυγας.
Παράλληλα, ο αιτητής, ο ή η σύζυγος και τα εξαρτώμενα μέλη της οικογένειας πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται, μεταξύ των οποίων:
Να μην έχουν ιδιόκτητη κατοικία.
Να μην κατέχουν ακίνητη περιουσία στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές αξίας μεγαλύτερης των €250.000.
Να μην έχουν ήδη στεγαστεί μέσω άλλου κυβερνητικού στεγαστικού προγράμματος.
Να μην έχουν αποξενώσει την περιουσία τους στα κατεχόμενα.
Να μην υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά όρια.
Η κατοικία για την οποία υποβάλλεται αίτηση πρέπει επίσης να ανταποκρίνεται στο μέγεθος και στις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας.
Για την παραχώρηση κατοικίας ισχύουν τα ακόλουθα ανώτατα όρια ετήσιου ακαθάριστου οικογενειακού εισοδήματος:
Στον υπολογισμό δεν λαμβάνεται υπόψη μόνο ο βασικός μισθός. Συνυπολογίζονται, μεταξύ άλλων, ο 13ος ή 14ος μισθός, επαναλαμβανόμενα επιδόματα, εισοδήματα από ενοίκια και μερίσματα. Αντίθετα, δεν συνυπολογίζονται η φοιτητική χορηγία και το επίδομα τέκνου, σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της Υπηρεσίας. Λαμβάνεται υπόψη το εισόδημα του έτους που προηγείται της αίτησης.
Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να εντοπίσει το ακίνητο που τον ενδιαφέρει στον επίσημο κατάλογο και να υποβάλει ξεχωριστή αίτηση για κάθε περιουσία που επιθυμεί να διεκδικήσει.
Η αίτηση, μαζί με όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, υποβάλλεται στο Επαρχιακό Γραφείο της Υπηρεσίας όπου βρίσκεται το ακίνητο. Η παραχώρηση δεν γίνεται με σειρά προτεραιότητας απλώς επειδή κάποιος υπέβαλε πρώτος την αίτηση.
Οι αιτήσεις εξετάζονται ως προς την επιλεξιμότητα και ακολούθως μοριοδοτούνται, με βάση τη διαδικασία που εφαρμόζεται από το 2025. Οι υποψήφιοι κατατάσσονται ανά ακίνητο σύμφωνα με τη βαθμολογία τους και ο σχετικός κατάλογος εξετάζεται από την αρμόδια Ειδική Επιτροπή.
Η καθιέρωση της μοριοδότησης παρουσιάζεται από το Υπουργείο Εσωτερικών ως σημαντικό βήμα διαφάνειας, ωστόσο βουλευτές επισημαίνουν ότι η διαδικασία εξακολουθεί να χρειάζεται βελτιώσεις.
Ο προϋπολογισμός του Ταμείου Τουρκοκυπριακών Περιουσιών για το 2027 προβλέπει έσοδα €16,02 εκατομμυρίων και δαπάνες €16,83 εκατομμυρίων, με έλλειμμα €812.139.
Το ποσό προβλέπεται να καλυφθεί από το συσσωρευμένο αποθεματικό του Ταμείου, το οποίο στις 31 Δεκεμβρίου 2025 ανερχόταν σε περίπου €5,84 εκατομμύρια.
Το έλλειμμα συνδέεται με δύο έργα: την ανάπτυξη νέου μηχανογραφικού συστήματος και τη διενέργεια οπτικών ελέγχων των περιουσιών.
Από τα προβλεπόμενα έσοδα, €6,5 εκατομμύρια προέρχονται από κρατική χορηγία, ενώ περίπου €8,77 εκατομμύρια προβλέπεται να εισπραχθούν από ενοίκια και διάφορες άλλες πηγές.
Ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, χαιρέτισε την έγκριση του προϋπολογισμού, κάνοντας λόγο για πρόοδο στον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης και στην οικονομική εξυγίανση του Ταμείου.
Υπάρχει, ωστόσο, μια αριθμητική ιδιαιτερότητα: Παρότι το Υπουργείο χαρακτηρίζει τον προϋπολογισμό «ισοσκελισμένο», τα δημοσιευμένα ποσά εμφανίζουν έλλειμμα €812.139. Το Υπουργείο επισημαίνει ότι το έλλειμμα έχει μειωθεί κατά περίπου €1,4 εκατομμύρια σε σχέση με το 2026.
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδείχθηκαν στη Βουλή αφορά τις αναπροσαρμογές των ενοικίων.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, τα έσοδα από μισθώσεις αυξήθηκαν από €5,4 εκατομμύρια το 2023 σε €7,3 εκατομμύρια το 2026.
Για το 2027 προβλέπονται περίπου €8,8 εκατομμύρια από ενοίκια και διάφορα άλλα έσοδα. Η αύξηση των εισπράξεων, όμως, έχει και μια δεύτερη πλευρά.
Ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Νίκος Κέττηρος, έθεσε το θέμα των αυξήσεων στα τουρκοκυπριακά εμπορικά υποστατικά, ζητώντας μια πιο ανθρώπινη προσέγγιση.
Όπως επισήμανε, όταν τα ενοίκια συνδέονται με τις τιμές της αγοράς, το κράτος κινδυνεύει να αναπαράγει την ακρίβεια που ήδη αντιμετωπίζουν οι ενοικιαστές.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Γιώργος Λυσανδρίδης τόνισε ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση στην οποία παρέλαβαν τις κατοικίες οι πρόσφυγες, αλλά και τα χρήματα που επένδυσαν οι ίδιοι για να τις καταστήσουν κατοικήσιμες.
Το ερώτημα που παραμένει είναι κατά πόσο η αύξηση των εσόδων μεταφράζεται σε καλύτερες συνθήκες στέγασης και ταχύτερη εξυπηρέτηση των δικαιούχων.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε στη Βουλή η αναφορά του βουλευτή του ΔΗΚΟ Χρύσανθου Σαββίδη σε περίπτωση τουρκοκυπριακής κατοικίας στην Πάφο.
Σύμφωνα με όσα κατήγγειλε, κατέρρευσε ολόκληρη η στέγη πάνω από χώρο όπου έπαιζε μικρό παιδί, ενώ η οικογένεια ανέμενε παρέμβαση των αρμόδιων υπηρεσιών για περίπου τέσσερις μήνες.
Η καταγγελία αναδεικνύει το πρόβλημα συντήρησης του γερασμένου κτιριακού αποθέματος.
Ο Νίκος Κέττηρος ανέφερε επίσης ότι υπάρχουν περιπτώσεις προσφύγων που περιμένουν περισσότερο από έναν χρόνο για να αντιμετωπιστούν σοβαρές βλάβες στις κατοικίες τους.
Πρόκειται για ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν κατά την κοινοβουλευτική συζήτηση και αναδεικνύουν την ανάγκη ελέγχου των συγκεκριμένων περιστατικών.
Σύμφωνα με τον επίσημο οδηγό της Υπηρεσίας, πρόσφυγες που μισθώνουν τουρκοκυπριακή κατοικία για κάλυψη των στεγαστικών τους αναγκών μπορούν να υποβάλουν γραπτό αίτημα συντήρησης ή επιδιόρθωσης.
Το αίτημα κατατίθεται στο αρμόδιο Επαρχιακό Γραφείο της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών.
Για ιδιαίτερα σοβαρές ή επικίνδυνες φθορές, οι ένοικοι πρέπει να περιγράφουν σαφώς το πρόβλημα και να επισημαίνουν την ανάγκη άμεσης αντιμετώπισής του.
Στη Βουλή προτάθηκε επίσης να εξεταστεί η δυνατότητα οι δικαιούχοι να προχωρούν οι ίδιοι σε επιδιορθώσεις, μέσω εργολάβων και με αντίστοιχη κάλυψη του κόστους από την Υπηρεσία. Η συγκεκριμένη πρόταση δεν αποτελεί, μέχρι στιγμής, γενική εγκεκριμένη διαδικασία που μπορούν να ακολουθήσουν αυτομάτως οι πρόσφυγες.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, έχουν ελεγχθεί περισσότερες από 5.000 συμβάσεις μίσθωσης τουρκοκυπριακών περιουσιών.
Από τους ελέγχους εντοπίστηκαν 590 περιπτώσεις παραβιάσεων, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να προχωρούν σε μέτρα συμμόρφωσης, ανακτήσεις ακινήτων και νομικές ενέργειες όπου κρίθηκε αναγκαίο.
Οι έλεγχοι συνεχίζονται και σε συμβάσεις μίσθωσης κατοικιών.
Παράλληλα, από τον Ιούνιο του 2025 μέχρι τον Οκτώβριο του 2026 δημοσιεύτηκαν συνολικά 356 ακίνητα προς διάθεση, ενώ προκηρύχθηκαν πλειοδοτικοί διαγωνισμοί για άλλα οκτώ.
Ο αριθμός των 356 αφορά το σύνολο της συγκεκριμένης περιόδου και όχι 356 κατοικίες που παραμένουν σήμερα διαθέσιμες.
Στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής συζήτησης, βουλευτές έθεσαν ζητήματα αδιαφάνειας σε παλαιότερες παραχωρήσεις γεωργικής γης, παράνομης χρήσης υποστατικών και υποστελέχωσης της Υπηρεσίας.
Ένα ακόμη ζήτημα που αφορά οικογένειες προσφύγων είναι η συνέχιση της χρήσης των κατοικιών από τη νέα γενιά.
Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Ζαχαρίας Κουλίας επισήμανε ότι η παραχώρηση τουρκοκυπριακής περιουσίας συνιστά δικαίωμα χρήσης και όχι ιδιοκτησία που κληρονομείται αυτομάτως. Ζήτησε να εξεταστεί η δυνατότητα μεταβίβασης του δικαιώματος χρήσης στα παιδιά των δικαιούχων.
Σύμφωνα με τον οδηγό της Υπηρεσίας, υπάρχει διαδικασία υποβολής γραπτού αιτήματος για εκχώρηση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων σύμβασης μίσθωσης κατοικίας σε άλλο εκτοπισμένο, με συγκεκριμένα δικαιολογητικά.
Αυτό δεν συνεπάγεται αυτόματη μεταβίβαση ή κληρονομικό δικαίωμα στην κατοικία. Για κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζονται οι ισχύουσες προϋποθέσεις.
Οι πρόσφυγες που θέλουν να διεκδικήσουν διαθέσιμη κατοικία ή άλλο ακίνητο μπορούν να βρουν τις σχετικές ανακοινώσεις, τους καταλόγους και τα έντυπα αιτήσεων στην επίσημη ιστοσελίδα της Υπηρεσίας. Για την προκήρυξη της 2ας Οκτωβρίου, τελευταία ημέρα υποβολής αιτήσεων είναι η 16η Νοεμβρίου 2026. Η επόμενη τακτική δημοσίευση διαθέσιμων τουρκοκυπριακών περιουσιών προγραμματίζεται για τις 2 Ιανουαρίου 2027.
Η νέα διαδικασία μοριοδότησης, η δημοσίευση διαθέσιμων ακινήτων και η ενίσχυση των ελέγχων αποτελούν αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης των τουρκοκυπριακών περιουσιών.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα της μεταρρύθμισης δεν θα κριθεί μόνο από τα επιπλέον έσοδα του Ταμείου ή τον αριθμό των ελέγχων.
Θα κριθεί και από το πόσο γρήγορα εξετάζονται οι αιτήσεις, πόσοι δικαιούχοι εξασφαλίζουν κατάλληλη στέγη, αν οι αυξήσεις των ενοικίων είναι διαχειρίσιμες και εάν οι οικογένειες που ζουν σε παλαιές κατοικίες μπορούν να αισθάνονται ασφαλείς.
Για τους πρόσφυγες που αναζητούν σπίτι, η προθεσμία της 16ης Νοεμβρίου είναι το άμεσο βήμα. Για όσους ήδη κατοικούν σε τουρκοκυπριακές περιουσίες, τα ζητήματα συντήρησης, ενοικίων και δικαιωμάτων χρήσης παραμένουν ανοιχτά.
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά ενόψει της σημερινής συνάντησης, με τη Μαρία Άνχελα Ολγκίν να καλείται να διαπιστώσει εάν υπάρχει πραγματικό έδαφος συνεννόησης ή αν η νέα διπλωματική προσπάθεια κινδυνεύει να εξαντληθεί πριν καν φτάσει στον επόμενο σταθμό της.
