Κάποιες αποφάσεις, έχουν αρχίσει να διαμορφώνονται, άλλες παραμένουν ανοιχτές, ενώ ορισμένες πολιτικές συνεργασίες, φαίνεται να απομακρύνονται πριν καν τεθούν επίσημα στο τραπέζι.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ΔΗΚΟ, το οποίο, παρά τις επιμέρους επιφυλάξεις που υπάρχουν στο εσωτερικό του, φαίνεται να προσανατολίζεται προς τη συνέχιση της συνεργασίας με τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Δεν πρόκειται για μια απόφαση που έχει ανακοινωθεί, ούτε για μια διαδικασία που έχει ολοκληρωθεί. Είναι, όμως, η κατεύθυνση που διαμορφώνεται μέσα από τις συζητήσεις, τις επαφές και κυρίως την εικόνα που εκπέμπουν σήμερα, τα υπόλοιπα πολιτικά στρατόπεδα.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η συγκεκριμένη τάση, δεν φαίνεται να προκύπτει αποκλειστικά από την αποτίμηση της συνεργασίας του ΔΗΚΟ, με την κυβέρνηση. Μεγάλο ρόλο, παίζει και η κατάσταση που επικρατεί στον Δημοκρατικό Συναγερμό. Η εσωτερική αντιπαράθεση, οι διαφορετικές προσεγγίσεις για την επόμενη ημέρα και η δυσκολία διαμόρφωσης μιας κοινής γραμμής, δημιουργούν ένα περιβάλλον που δεν διευκολύνει, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, την αναζήτηση μιας νέας πολιτικής συνεννόησης.
Το ΔΗΚΟ περιμένει το σήμα από το Προεδρικό
Στην παρούσα συγκυρία, η ηγεσία του ΔΗΚΟ δεν δείχνει να βιάζεται. Επιλέγει να παρακολουθεί τις εξελίξεις, να ακούει τη βάση και να αφήνει χρόνο, ώστε να ξεκαθαρίσουν οι προθέσεις, των πρωταγωνιστών. Το βασικό ερώτημα που αναμένει απάντηση, είναι πότε ο Νίκος Χριστοδουλίδης θα ανακοινώσει επίσημα ότι θα διεκδικήσει δεύτερη θητεία.
Η πρόθεσή του, θεωρείται από πολλούς δεδομένη, ωστόσο άλλο είναι η πολιτική εκτίμηση και άλλο η επίσημη ανακοίνωση. Για το ΔΗΚΟ, η τοποθέτηση του Προέδρου αποτελεί αναγκαία αφετηρία, για να ανοίξει ουσιαστικά η συζήτηση και να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις.
Η Πινδάρου σε μια μάχη με πολλές προεκτάσεις
Στον ΔΗΣΥ, η αναμέτρηση της 28ης Νοεμβρίου ανάμεσα στον Αβέρωφ Νεοφύτου και τον Γιώργο Παμπορίδη, δεν αφορά απλώς την επιλογή του προσώπου που θα διεκδικήσει το προεδρικό αξίωμα το 2028. Αφορά και την πολιτική κατεύθυνση της παράταξης, την προσπάθεια αποκατάστασης της εσωτερικής συνοχής και τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίσει τις πληγές, που άφησε η εκλογική αναμέτρηση του 2023.
Οι δύο υποψήφιοι, βρίσκονται σε μια έντονη προσπάθεια προσέγγισης των μελών, γνωρίζοντας ότι η συγκεκριμένη διαδικασία θα επηρεάσει πολύ περισσότερα από την προσωπική πολιτική τους πορεία.
Ο Αβέρωφ Νεοφύτου επιχειρεί να εμφανιστεί ως μια επιλογή με πολιτική εμπειρία, γνώση του κομματικού μηχανισμού και δυνατότητα διεκδίκησης της Προεδρίας. Το μήνυμά του προς τους Συναγερμικούς είναι ξεκάθαρο:
«Στις 28 Νοεμβρίου δεν επιλέγετε τον υποψήφιο του ΔΗΣΥ για τις προεδρικές, επιλέγετε τον επόμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας».
Από την άλλη, ο Γιώργος Παμπορίδης, επιχειρεί να συνδέσει τη δική του υποψηφιότητα, με την ανάγκη αλλαγής πορείας. Επιμένει ότι το κόμμα πρέπει να αντλήσει διδάγματα, από την προηγούμενη εκλογική ήττα και να αποφύγει την επανάληψη, των ίδιων λαθών.
«Ο Δημοκρατικός Συναγερμός, δεν πρέπει να ζήσει ξανά την εμπειρία του 2023. Είναι ζωτικής σημασίας να μάθουμε μέσα από τα λάθη μας, γιατί αντίθετα θα απειληθεί το ίδιο μας το κόμμα».
Πίσω από τις δημόσιες τοποθετήσεις όμως, υπάρχει ένα μεγαλύτερο διακύβευμα. Ποιος μπορεί να εκφράσει καλύτερα την επόμενη ημέρα του κόμματος και ποια στρατηγική θα ακολουθήσει ο ΔΗΣΥ απέναντι στον σημερινό Πρόεδρο; Η απάντηση δεν θα καθορίσει μόνο τον νικητή της εσωκομματικής διαδικασίας, αλλά και τις συζητήσεις για τις μελλοντικές συνεργασίες.
Η κεντροδεξιά συνεργασία που απομακρύνεται
Για το ΔΗΚΟ, μια συνεννόηση με τον ΔΗΣΥ θα μπορούσε θεωρητικά να αποτελέσει μια διαφορετική πολιτική επιλογή. Η ιδέα μιας ευρύτερης κεντροδεξιάς συνεργασίας εξακολουθεί να βρίσκει υποστηρικτές σε ορισμένους κύκλους. Στην πράξη, όμως, τα εμπόδια είναι αρκετά.
Ούτε η υποψηφιότητα του Αβέρωφ Νεοφύτου ούτε εκείνη του Γιώργου Παμπορίδη φαίνεται, με βάση τις διαθέσεις που καταγράφονται στο δηκοϊκό περιβάλλον, να δημιουργεί μέχρι στιγμής τις προϋποθέσεις για μια εύκολη συνεννόηση.
Το κλίμα στον Συναγερμό αποτελεί έναν επιπλέον παράγοντα προβληματισμού. Το ΔΗΚΟ, γνωρίζει ότι μια συνεργασία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε αριθμητικούς υπολογισμούς. Χρειάζεται κοινή πολιτική βάση, συνεννόηση και προοπτική να λειτουργήσει σε βάθος χρόνου.
Την ίδια ώρα, οι αποστάσεις από το ΑΚΕΛ φαίνεται να μεγαλώνουν. Οι διαφωνίες αφορούν σημαντικά ζητήματα, από το Κυπριακό και την οικονομία,μέχρι την εξωτερική πολιτική. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις περιορίζουν τα περιθώρια μιας πολιτικής συνεργασίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι επαφές μεταξύ των κομμάτων αποκλείονται.
Το ΔΗΚΟ, πάντως, αναμένεται να ανοίξει τον διάλογο με όλους τους πολιτικούς χώρους. Το μήνυμα από την ηγεσία είναι ότι καμία συζήτηση δεν πρέπει να θεωρείται εκ των προτέρων αποκλεισμένη. Άλλο, όμως, η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και άλλο η ύπαρξη πραγματικών προϋποθέσεων για μια εκλογική συμμαχία.
Το ΑΚΕΛ αναζητά τη δική του απάντηση
Σε διαφορετικό πεδίο κινείται το ΑΚΕΛ, το οποίο επιχειρεί να δώσει το δικό του πολιτικό στίγμα ενόψει των μεγάλων προκλήσεων της επόμενης περιόδου.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος Κύπρου, ο Γενικός Γραμματέας του κόμματος, Στέφανος Στεφάνου, έστειλε ένα μήνυμα που ξεπερνά τα όρια ενός επετειακού γεγονότος. Η Αριστερά, υποστήριξε, πρέπει να αποδείξει ότι υπάρχει διαφορετική πρόταση διακυβέρνησης και ότι οι σημερινές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες δεν αποτελούν μονόδρομο.
Η παρέμβασή του, επικεντρώθηκε στην ανάγκη για μια πολιτική που θα δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην κοινωνική προστασία, στη δίκαιη κατανομή του πλούτου, στη δημοκρατία και στη διαφάνεια. Παράλληλα, έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη ενίσχυσης των δημόσιων υπηρεσιών και των κοινωνικών υποδομών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς εντάσεις και οι πολεμικές συγκρούσεις επηρεάζουν όλο και περισσότερο την καθημερινότητα των πολιτών.
«Η Αριστερά οφείλει να βγει μπροστά και να αποδείξει ότι ‘There is alternative’», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το ζητούμενο για το ΑΚΕΛ, είναι να μετατρέψει αυτό το πολιτικό μήνυμα σε συγκεκριμένη πρόταση που να αγγίζει τα προβλήματα της κοινωνίας. Η συζήτηση για την οικονομία, την ακρίβεια, τις ανισότητες, το κοινωνικό κράτος και το μέλλον της εργασίας αποτελεί βασικό πεδίο στο οποίο θα κριθεί η δυνατότητα του κόμματος να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη εναλλακτική προσέγγιση.
Οι συμμαχίες πριν από τις υποψηφιότητες
Το πολιτικό σκηνικό βρίσκεται ακόμη σε φάση διαμόρφωσης. Οι επίσημες ανακοινώσεις για τις προεδρικές εκλογές του 2028 μπορεί να αργήσουν, αλλά οι πολιτικές αποφάσεις, ουσιαστικά προετοιμάζονται από τώρα.
Το ΔΗΚΟ περιμένει τις κινήσεις του Νίκου Χριστοδουλίδη, ο ΔΗΣΥ αναζητά τον υποψήφιο και τη νέα πολιτική του ταυτότητα, ενώ το ΑΚΕΛ επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο τη δική του πρόταση για τη διακυβέρνηση.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φέρει περισσότερες επαφές, διερευνητικές συζητήσεις και παρασκηνιακές συνεννοήσεις. Οι πρωταγωνιστές γνωρίζουν ότι οι συμμαχίες δεν θα κριθούν μόνο από τα πρόσωπα, αλλά και από το περιεχόμενο των πολιτικών προτάσεων που θα καταθέσουν.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η επόμενη εκλογική αναμέτρηση, θα διαμορφωθεί γύρω από τη συνέχιση της σημερινής πολιτικής συνεργασίας, ή αν θα υπάρξει χώρος για μια διαφορετική πρόταση και νέες συμμαχίες.