Το κλασικό λογοτεχνικό αριστούργημα του Τζόναθαν Σουίφτ, «Τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ», που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1726, επιστρέφει δυναμικά στην επικαιρότητα εξαιτίας ορισμένων εντυπωσιακών αναλογιών με τη σύγχρονη τεχνολογία.
Αν και οι περισσότεροι αναγνώστες συνδέουν το έργο με τις περιπέτειες του πρωταγωνιστή στη χώρα των Λιλιπούτειων, το τρίτο μέρος του βιβλίου εμπεριέχει μια πρωτοποριακή σάτιρα που αντικατοπτρίζει σχεδόν πιστά τη λειτουργία και τις υποσχέσεις των σημερινών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Στο συγκεκριμένο τμήμα του μυθιστορήματος, ο Γκιούλιβερ επισκέπτεται τη Μεγάλη Ακαδημία του Λαγκάδο, ένα επιστημονικό ίδρυμα όπου οι ακαδημαϊκοί αφιερώνονται σε παράδοξες και ανεφάρμοστες ιδέες, ενώ η πόλη γύρω τους δοκιμάζεται από τη φτώχεια. Εκεί, ο ήρωας συναντά έναν εφευρέτη ο οποίος έχει κατασκευάσει μια τεράστια μηχανή από ξύλο και σύρματα, σχεδιασμένη να παράγει γραπτό λόγο χωρίς την ανάγκη ανθρώπινης σκέψης.
Ο δημιουργός της ισχυριζόταν με απόλυτη βεβαιότητα ότι χάρη στη συσκευή αυτή, ακόμα και ο πιο αμαθής άνθρωπος θα μπορούσε, με ελάχιστο κόστος και χωρίς ιδιαίτερη σωματική ή πνευματική προσπάθεια, να συγγράψει βιβλία φιλοσοφίας, ποίησης, πολιτικής, νομοθεσίας και μαθηματικών, χωρίς να διαθέτει την παραμικρή ιδιοφυΐα ή προηγούμενη μελέτη.
Η λειτουργία της μηχανής βασιζόταν στην τοποθέτηση όλων των λέξεων της γλώσσας πάνω σε περιστρεφόμενα ξύλινα τετράγωνα. Με τη μετακίνηση ειδικών μοχλών από τους μαθητές, οι λέξεις άλλαζαν συνεχώς θέσεις και τυχαίους συνδυασμούς. Στη συνέχεια, οι παρευρισκόμενοι διάβαζαν τις γραμμές που σχηματίζονταν στην επιφάνεια και, όποτε εντόπιζαν τρεις ή τέσσερις λέξεις που μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος μιας πρότασης, τις υπαγόρευαν σε γραφείς.
Ο εφευρέτης φιλοδοξούσε πως, συγκεντρώνοντας αυτά τα σκόρπια αποσπάσματα, θα κατάφερνε τελικά να συνθέσει ένα πλήρες σύστημα όλων των τεχνών και των επιστημών. Μάλιστα, ζητούσε τεράστιες χρηματοδοτήσεις για να κατασκευάσει 500 παρόμοιες μηχανές, παρόλο που η συσκευή παρήγαγε κυρίως άχρηστα θραύσματα κειμένου και αδυνατούσε να παραγάγει ουσιαστική νέα γνώση, αφήνοντας την κοινωνία χωρίς κανένα πραγματικό όφελος.
Οι ομοιότητες με τα σημερινά μεγάλα γλωσσικά μοντέλα είναι περισσότερο από προφανείς. Η υπόσχεση για αυτόματη παραγωγή κειμένου χωρίς να απαιτείται βαθιά γνώση, η απαίτηση για τεράστιες οικονομικές επενδύσεις σε μηχανήματα αμφίβολης αξίας, καθώς και ο πλήρης διαχωρισμός της παραγωγής του λόγου από την ουσιαστική κατανόηση αποτελούν κοινά σημεία αναφοράς.
Στην πραγματικότητα, ο Σουίφτ δεν επεδίωκε να προφητεύσει το μέλλον, αλλά να σατιρίσει τους ακαδημαϊκούς κύκλους της εποχής του και τη Βασιλική Εταιρεία της Αγγλίας, στηλιτεύοντας την τυφλή προσήλωση σε θεωρητικά εγχειρήματα που στερούνταν πρακτικής εφαρμογής.
Πηγή: gazzetta.gr
Ακολουθήστε το Tothemaonline.com στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Η απόφαση της Αννίτας Δημητρίου να αποσύρει το ενδιαφέρον της από την κούρσα για το χρίσμα του Δημοκρατικού Συναγερμού, δεν ήταν μια εξέλιξη που προέκυψε μέσα σε λίγες ώρες.
