Η συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τις ηγεσίες της ΔΗΠΑ, της ΕΔΕΚ και των Οικολόγων, έχει ως επίσημο αντικείμενο τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, αποκτά όμως αναπόφευκτα και μια ευρύτερη πολιτική διάσταση.
Οι τρεις κομματικοί σχηματισμοί δεν διαθέτουν πλέον κοινοβουλευτική εκπροσώπηση και ως εκ τούτου δεν συμμετέχουν στο Εθνικό Συμβούλιο. Ο Πρόεδρος, ωστόσο, έχει επιλέξει να μην διακόψει τον πολιτικό δίαυλο μαζί τους. Αντίθετα, τους ενημερώνει για το Κυπριακό και διατηρεί μια σταθερή γραμμή επικοινωνίας, αναγνωρίζοντας στην πράξη ότι η πολιτική επιρροή δεν σταματά εκεί όπου τελειώνει η κοινοβουλευτική παρουσία.
Οι αριθμοί των τελευταίων βουλευτικών εκλογών εξηγούν σε μεγάλο βαθμό γιατί η συγκεκριμένη «τριάδα» εξακολουθεί να έχει ενδιαφέρον. Η ΕΔΕΚ συγκέντρωσε 3,3%, η ΔΗΠΑ 3,1% και οι Οικολόγοι 2,0%. Αθροιστικά, οι τρεις δυνάμεις έλαβαν 8,4%, που αντιστοιχεί σε 31.056 ψήφους επί των έγκυρων ψηφοδελτίων.
Πρόκειται για ένα ποσοστό που, στις προεδρικές εκλογές, αποκτά διαφορετική πολιτική σημασία, από εκείνη που έχει μια βουλευτική αναμέτρηση. Η προεδρική κάλπη, δεν αφορά την κατανομή εδρών, αλλά τη συγκρότηση πλειοψηφικού ρεύματος και, ιδιαίτερα στον δεύτερο γύρο, οι πολιτικές συνεργασίες και οι μετακινήσεις ψηφοφόρων αποκτούν αυξημένη βαρύτητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι το 8,4% αποτελεί ενιαίο πολιτικό μπλοκ, ή ότι οι ψηφοφόροι των τριών κομμάτων θα κινηθούν κατ’ ανάγκην με τον ίδιο τρόπο. Καταγράφει, όμως, μια δεξαμενή ψήφων, την οποία κανένας από τους βασικούς πρωταγωνιστές του 2028, δεν μπορεί να αγνοεί.
Υπό αυτό το πρίσμα, η σημερινή συνάντηση στο Προεδρικό, διαβάζεται και ως μια κίνηση πολιτικής διαχείρισης του ευρύτερου χώρου του κέντρου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης, επιχειρεί από τώρα να διαμορφώσει προεδρική συμμαχία.
Το Κυπριακό, αποτελεί το θεσμικό και ουσιαστικό πλαίσιο της συνάντησης. Οι τελευταίες εξελίξεις, οι επαφές στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών και η επικείμενη συνάντηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη, με τον κατοχικό ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν δικαιολογούν την ενημέρωση των πολιτικών δυνάμεων. Παράλληλα, όμως, η απόφαση να συνεχιστεί η επαφή με κόμματα, που δεν βρίσκονται πλέον στη Βουλή, δημιουργεί έναν ξεχωριστό πολιτικό δίαυλο.
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί η ΔΗΠΑ. Ο Μάριος Καρογιάν προσέρχεται στη συνάντηση, ως επικεφαλής ενός κόμματος που συμμετέχει στην κυβερνητική συνεργασία, αλλά οι σχέσεις του με το Προεδρικό έχουν περάσει τους τελευταίους μήνες από περίοδο έντασης. Οι διαφωνίες που εκφράστηκαν για τον ανασχηματισμό και τους διορισμούς στα διοικητικά συμβούλια ημικρατικών οργανισμών,είχαν δημιουργήσει απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών. Η κοινή παρουσία σήμερα στο Προεδρικό, δεν σημαίνει ότι οι διαφορές εξαφανίζονται, αποτελεί όμως μια ευκαιρία για επαφή σε ανώτατο επίπεδο.
Στην περίπτωση της ΕΔΕΚ, η σημερινή συνάντηση έχει διαφορετικό χαρακτήρα, καθώς η νέα ηγεσία του κόμματος επιχειρεί να διαμορφώσει τη δική της πορεία, μετά τις εκλογές και την αλλαγή στην προεδρία του κόμματος. Οι Οικολόγοι, από την άλλη, βρίσκονται σε φάση εσωτερικής ανασύνταξης ενόψει του εκλογικού τους συνεδρίου, τον Νοέμβριο. Παρά τις διαφορετικές αφετηρίες και τα τρία κόμματα έχουν πλέον ένα κοινό δεδομένο: την απουσία τους από την κοινοβουλευτική σκηνή.
Το 2028 είναι μακριά, αλλά οι κινήσεις έχουν αρχίσει
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, εξακολουθεί να υποστηρίζει δημοσίως ότι είναι νωρίς για προεδρολογία και έχει τοποθετήσει στις αρχές του 2027, τον χρόνο κατά τον οποίο θα λάβει τις δικές του αποφάσεις, για το εάν θα διεκδικήσει δεύτερη θητεία.
Η πολιτική πραγματικότητα, ωστόσο, δεν περιμένει τις επίσημες ανακοινώσεις. Πολύ πριν από την έναρξη μιας προεκλογικής περιόδου, δημιουργούνται σχέσεις, καταγράφονται διαφωνίες, δοκιμάζονται συνεργασίες και διαμορφώνονται πολιτικές συνθήκες. Από αυτή την άποψη, η προσπάθεια του Προέδρου να διατηρεί επαφή με δυνάμεις εκτός Βουλής μπορεί να ιδωθεί ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να παραμένουν ανοιχτές οι πολιτικές γέφυρες.
Δεν πρόκειται, βεβαίως, για προαναγγελία συμμαχιών. Άλλωστε, τόσο η ΔΗΠΑ όσο και η ΕΔΕΚ και οι Οικολόγοι έχουν τις δικές τους πολιτικές προτεραιότητες και τις δικές τους διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Η σημερινή συνάντηση, όμως, καταγράφει μια πολιτική πραγματικότητα: το 8,4% των τριών κομμάτων δεν βρίσκεται στη Βουλή, αλλά παραμένει στον εκλογικό χάρτη.
Στο ίδιο κάδρο εντάσσεται και η χθεσινή συνεδρίαση του Εκτελεστικού Γραφείου του ΔΗΚΟ. Η κυβερνητική συνεργασία, η λειτουργία των ομάδων παραγωγής πολιτικής και το συνταξιοδοτικό, βρέθηκαν στο επίκεντρο, με τον Νικόλα Παπαδόπουλο να ενημερώνει τα μέλη για τις επαφές με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Το ΔΗΚΟ, εξακολουθεί να δίνει θετικό πρόσημο σε σημαντικό μέρος του κυβερνητικού έργου, χωρίς όμως να προκαταλαμβάνει τη στάση του για το 2028. Η επιλογή της ηγεσίας είναι, να αφήσει χρόνο στη βάση του κόμματος να αξιολογήσει τη συνεργασία με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και να τοποθετηθεί πριν ληφθούν οι τελικές αποφάσεις.
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη σημασία έχει η απόφαση για συνεργασία ΔΗΚΟ και ΔΗΠΑ σε επίπεδο ομάδων παραγωγής πολιτικής, με στόχο τη διαμόρφωση κοινών προτάσεων. Η πρωτοβουλία αυτή δημιουργεί έναν ακόμη δίαυλο συνεννόησης στον χώρο του κέντρου, χωρίς να προδικάζει την τελική στάση οποιουδήποτε κόμματος στις προεδρικές.
Έτσι, ενώ ο Πρόεδρος δηλώνει ότι οι αποφάσεις για το 2028, δεν έχουν ακόμη έρθει, οι πολιτικές επαφές, έχουν ήδη αρχίσει να δημιουργούν το σκηνικό, μέσα στο οποίο αυτές οι αποφάσεις, θα ληφθούν.
