Μια δεύτερη ανάγνωση της παρέμβασης του Προέδρου επιχειρεί, μιλώντας στο ThemaOnline, ο Διεθνολόγος Δρ. Αντώνης Στυλιανού, ο οποίος εντοπίζει δύο βασικούς άξονες στην ομιλία, συνδέοντας τις αναφορές του Προέδρου τόσο με το Κυπριακό όσο και με τη θέση της Κύπρου στον διεθνή και περιφερειακό χάρτη.
«Η ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας πρέπει να ιδωθεί υπό το πρίσμα δύο κεντρικών αξόνων», ανέφερε ο Δρ. Στυλιανού, εξηγώντας ότι «ο πρώτος άξονας είναι η στάση που αφορά στο Κυπριακό και ο δεύτερος άξονας είναι αυτό που τόνισε ο Πρόεδρος, δηλαδή ο ευρύτερος ρόλος και η θέση της Κύπρου».
Όπως σημείωσε, παρά το μικρό μέγεθος της Κυπριακής Δημοκρατίας, «μπορεί και έχει διαδραματίσει αποδεδειγμένα στο παρελθόν έναν καθοριστικό ρόλο στα γεωπολιτικά τεκταινόμενα της περιοχής».
Κάνοντας ειδική αναφορά στην ανθρωπιστική πρωτοβουλία «Αμάλθεια», ο Δρ. Στυλιανού ανέφερε ότι «παρόλο το μικρό του εύρος, η Κυπριακή Δημοκρατία στάθηκε στο πλευρό της διεθνούς κοινότητας υποστηρίζοντας τα γεγονότα τα οποία τεκταίνονταν στην Παλαιστίνη».
Παράλληλα, στάθηκε στη γεωγραφική θέση της Κύπρου, σημειώνοντας τη σημασία του γεγονότος ότι η Δημοκρατία βρίσκεται «στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων».
«Στην ομιλία του Προέδρου Χριστοδουλίδη τονίστηκε ο γεωπολιτικός ρόλος και η σημασία της Κυπριακής Δημοκρατίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η απάντηση στον Ερντογάν και το διεθνές δίκαιο
Στο δεύτερο σκέλος της ανάλυσής του, ο Δρ. Στυλιανού εστιάζει στο Κυπριακό και στις αναφορές που προηγήθηκαν από τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
«Η ομιλία του έγινε στον απόηχο της ομιλίας του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος στη δική του ομιλία μεταξύ άλλων τόνισε δύο ζητήματα που αφορούν την Κύπρο», ανέφερε.
Το πρώτο, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά τη θέση του Ερντογάν για το διεθνές δίκαιο και τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Όπως εξήγησε, ο Τούρκος Πρόεδρος υποστήριξε ότι «το διεθνές δίκαιο και ο Καταστατικός Χάρτης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών δεν είναι ένα κλειστό κλαμπ των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, αλλά το διεθνές δίκαιο είναι κάτι το οποίο πρέπει να εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις».
Σε αυτό το σημείο, ο Δρ. Στυλιανού αναδεικνύει τη σημασία της απάντησης Χριστοδουλίδη.
«Η σημαντικότητα της απάντησης του Προέδρου Χριστοδουλίδη είναι ότι αυτή η θέση που εξέφρασε ο Ερντογάν είναι μια θέση αρχής με την οποία κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει και ειδικά η Κυπριακή Δημοκρατία», ανέφερε.
Και εξηγώντας το σκεπτικό, πρόσθεσε: «Ακριβώς το διεθνές δίκαιο είναι ένα δίκαιο το οποίο πρέπει να εφαρμόζεται ομοιόμορφα σε όλες τις περιπτώσεις και όχι α λα καρτ».
Μάλιστα, σύμφωνα με τον Δρ. Στυλιανού, η συγκεκριμένη αναφορά του Ερντογάν μπορεί να λειτουργήσει και προς την κατεύθυνση των επιχειρημάτων που προβάλλει η Κυπριακή Δημοκρατία.
«Η θέση του Ερντογάν χρησιμοποιείται υπέρ των επιχειρημάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας από την άποψη ότι θα πρέπει να υπενθυμίζουμε ότι το διεθνές δίκαιο δεν εφαρμόζεται α λα καρτ», σημείωσε.
Η αναφορά Ερντογάν στο ψευδοκράτος
Το δεύτερο σημείο που συνδέεται με την ομιλία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αφορά, σύμφωνα με τον Δρ. Στυλιανού, τις αναφορές του στην αναγνώριση του ψευδοκράτους και στη λεγόμενη «κυριαρχική ισότητα».
«Κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσουν το ψευδοκράτος, ουσιαστικά αναφέρθηκε ξανά και επανειλημμένα σε μια έννοια κυριαρχικής ισότητας της ούτω καλούμενης Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, τη συγκεκριμένη θέση «αντίκρουσε στη δική του ομιλία ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης», τονίζοντας ότι η βάση οποιασδήποτε διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού πρέπει να παραμείνει το συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.
«Η βάση της οποιασδήποτε διαδικασίας επίλυσης του κυπριακού προβλήματος πρέπει ακριβώς να εδράζεται στις αρχές και αξίες και τις αποφάσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, με βάση τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Δρ. Στυλιανού έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη θέση του διεθνούς δικαίου έναντι της μονομερούς ανακήρυξης του ψευδοκράτους.
«Η οποιαδήποτε αναφορά που αφορά στην αναγνώριση του ψευδοκράτους είναι παράνομη βάσει το διεθνές δίκαιο», ανέφερε, υπενθυμίζοντας ότι «με συγκεκριμένο ψήφισμα το Συμβούλιο Ασφαλείας το 1983 καταδίκασε τη μονομερή ανακήρυξη του ψευδοκράτους και κάλεσε όλα τα μέλη της διεθνούς κοινότητας να μην προχωρήσουν στην οποιαδήποτε αναγνώριση».
Το μήνυμα πίσω από την ομιλία
Η ανάλυση του Δρ. Στυλιανού ουσιαστικά φωτίζει δύο διαφορετικές αλλά αλληλένδετες πλευρές της ομιλίας Χριστοδουλίδη.
Από τη μία, η Κυπριακή Δημοκρατία επαναφέρει τη θέση της για το Κυπριακό και τη βάση λύσης, ενώ από την άλλη επιχειρεί να αναδείξει τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Κύπρος στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Και όπως προκύπτει από την ανάλυση του Διεθνολόγου, η αναφορά στο διεθνές δίκαιο αποτελεί έναν από τους βασικούς συνδετικούς κρίκους ανάμεσα στα δύο αυτά επίπεδα της ομιλίας: τόσο ως προς την Κύπρο όσο και ως προς τον ευρύτερο τρόπο με τον οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία επιχειρεί να τοποθετείται στις διεθνείς εξελίξεις.
