Και κάπου εδώ υπάρχει μια δυνατότητα που ίσως αρκετοί γονείς δεν γνωρίζουν, το πρόγραμμα δωρεάν προγεύματος συνεχίζεται και τη σχολική χρονιά 2026-2027, με στόχο τη στήριξη μαθητών που έχουν ανάγκη. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ και εντάσσεται στο Θ.Αλ.Ε.Ι.Α., με τη συνολική χορηγία για την προγραμματική περίοδο 2021-2027 να ανέρχεται στα €22 εκατ.
Το σημαντικό για έναν γονιό είναι ότι το πρόγραμμα δεν αφορά μόνο μία κατηγορία οικογενειών. Υπάρχουν έξι διαφορετικές κατηγορίες μέσα από τις οποίες ένα παιδί μπορεί να καταστεί δικαιούχο.
Ποια παιδιά μπορούν να πάρουν δωρεάν πρόγευμα
Στη λίστα περιλαμβάνονται παιδιά οικογενειών που λαμβάνουν Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα ή δημόσιο βοήθημα, παιδιά με άνεργο γονέα που λαμβάνει επίδομα ανεργίας, ορφανά παιδιά, καθώς και παιδιά μονογονεϊκών και πολύτεκνων οικογενειών, υπό τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις που θέτει ο Οδηγός.
Για τις μονογονεϊκές οικογένειες προβλέπεται ότι πρέπει να λαμβάνεται το σχετικό επίδομα κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά. Στις πολύτεκνες οικογένειες το πρόγραμμα αφορά οικογένειες με τέσσερα ή περισσότερα εξαρτώμενα παιδιά που λαμβάνουν επίδομα τέκνου.
Υπάρχει, όμως, και μια λιγότερο γνωστή πρόνοια που μπορεί να αφορά οικογένειες οι οποίες βρίσκονται σε πραγματική οικονομική δυσκολία χωρίς να «χωρούν» στις προηγούμενες κατηγορίες.
Ο έκτος κωδικός αφορά ιδιαίτερα ανεπαρκές οικογενειακό εισόδημα για άλλους λόγους. Πρόκειται για μεμονωμένες ή ιδιαίτερες περιπτώσεις, οι οποίες πρέπει να τεκμηριώνονται, ακόμη κι αν οι γονείς δεν λαμβάνουν κάποιο από τα συγκεκριμένα επιδόματα. Περιλαμβάνονται επίσης ειδικές περιπτώσεις παιδιών υπό τη φροντίδα των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ή οικογενειών με σοβαρά οικογενειακά προβλήματα, όταν δεν εξασφαλίζονται τα απαραίτητα για τη σίτισή τους.
Με απλά λόγια, ένας γονιός που δυσκολεύεται σοβαρά οικονομικά δεν θα πρέπει να θεωρήσει αυτομάτως ότι το παιδί του αποκλείεται επειδή δεν λαμβάνει ΕΕΕ ή κάποιο άλλο συγκεκριμένο επίδομα.
Οι αριθμοί μιλούν
Το μέγεθος της ανάγκης αποτυπώνεται και στους αριθμούς των προηγούμενων σχολικών ετών.
Τη σχολική χρονιά 2020-2021 δωρεάν πρόγευμα λάμβαναν 12.582 μαθητές, αριθμός που αυξήθηκε στους 13.924 το 2021-2022, στους 14.299 το 2022-2023 και έφτασε τους 14.775 μαθητές το 2023-2024.
Την περίοδο 2024-2025 οι δικαιούχοι ανήλθαν σε 13.463 παιδιά, γεγονός που δείχνει ότι κάθε χρόνο χιλιάδες μαθητές στην Κύπρο στηρίζονται μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος για την καθημερινή τους σίτιση στο σχολείο.
Πώς μπορεί να το ζητήσει ένας γονιός
Οι οδηγίες του Υπουργείου προβλέπουν ότι κάθε σχολείο πρέπει να ενημερώνει άμεσα τους γονείς τόσο για την ύπαρξη του προγράμματος όσο και για τα κριτήρια.
Ο ενδιαφερόμενος γονέας υποβάλλει αίτηση, μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά, και οι αιτήσεις εξετάζονται από Συμβουλευτική Επιτροπή του σχολείου. Στην επιτροπή συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωπος της Διεύθυνσης, εκπαιδευτικός, εκπρόσωπος της Σχολικής Εφορείας και εκπρόσωπος του Συνδέσμου Γονέων.
Μάλιστα, αν μια αίτηση κατατεθεί χωρίς όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, προβλέπεται εύλογο χρονικό διάστημα, που δεν μπορεί να ξεπερνά τις 10 εργάσιμες ημέρες, για να τα προσκομίσει η οικογένεια.
Τι παίρνει καθημερινά το παιδί
Για τη φετινή σχολική χρονιά, στους δικαιούχους προβλέπεται η προσφορά μεγάλου σάντουιτς ή πίτας με χαλούμι και λούντζα. Η συμφωνημένη τιμή που καλύπτεται από το πρόγραμμα είναι €1,65 ανά πρόγευμα, τόσο στη Δημοτική όσο και στη Μέση Γενική και Τεχνική Εκπαίδευση.
Ακόμη και στα σχολεία όπου δεν λειτουργεί κυλικείο υπάρχει πρόνοια ώστε το πρόγευμα να εξασφαλίζεται από άλλο προμηθευτή ή, όπου είναι δυνατόν, από κυλικείο κοντινού σχολείου. Οι προμηθευτές πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες υγειονομικές προϋποθέσεις.
Υπάρχει πρόνοια και για παιδιά που έχουν ιατρικούς διατροφικούς περιορισμούς, εφόσον προσκομιστεί ιατρική διάγνωση μαζί με διατροφική σύσταση κλινικού διαιτολόγου, ενώ προβλέπεται διακριτικός χειρισμός και για περιορισμούς που συνδέονται με θρησκευτικές πεποιθήσεις.
Εμπιστευτικότητα στις διαδικασίες
Ίσως μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες ενός γονιού να είναι άλλη, «Θα μάθουν οι συμμαθητές του ότι παίρνει δωρεάν φαγητό;»
Οι διαδικασίες προβλέπουν αυστηρή εμπιστευτικότητα. Οι αιτήσεις και τα δικαιολογητικά με προσωπικά δεδομένα φυλάσσονται σε ασφαλισμένο χώρο και πρέπει να διακινούνται με εμπιστευτικότητα.
Ακόμη και στον καθημερινό κατάλογο παρουσίας των δικαιούχων δεν αναγράφεται το όνομα του παιδιού αλλά μόνο ο προσωπικός του κωδικός.
Παράλληλα, το πρόγευμα που δίνεται στους δικαιούχους δεν πρέπει να διαφέρει από το αντίστοιχο προϊόν που πωλείται στους υπόλοιπους μαθητές στο σχολικό κυλικείο.
Αυτό είναι ίσως και το πιο ανθρώπινο κομμάτι πίσω από όλες τις σελίδες οδηγιών και διαδικασιών, η οικονομική δυσκολία μιας οικογένειας δεν χρειάζεται να μετατρέπεται σε «ταμπέλα» για ένα παιδί μέσα στο σχολείο.
Και για έναν γονιό που αυτή την περίοδο μετρά ακόμη και τα λίγα ευρώ της ημέρας, αξίζει να γνωρίζει ότι υπάρχει αυτή η δυνατότητα και να απευθυνθεί στη Διεύθυνση του σχολείου για να ενημερωθεί για την αίτηση και τα δικαιολογητικά.
Γιατί πίσω από τους κωδικούς, τις αιτήσεις και τα €1,65 υπάρχει κάτι πολύ πιο απλό, ένα παιδί να μπορεί να περάσει τη σχολική του ημέρα χωρίς να μένει νηστικό και χωρίς να αισθάνεται διαφορετικό από τα υπόλοιπα παιδιά.