Εκσυγχρονίζεται ο Κανονισμός της Βουλής - Nέοι κανόνες εκλογής Προέδρου

Υπέρ ψήφισαν 39 Βουλευτές, εναντίον 8, οι τρεις Βουλευτές του ΕΛΑΜ Χρίστος Χρίστου, Λίνος Παπαγιάννης και Σωτήρης Ιωάννου, δύο Βουλευτές του ΔΗΚΟ Ζαχαρίας Κουλίας και Παύλος Μυλωνας, η Βουλευτής Λευκωσίας Ειρήνη Χαραλαμπίδου, ο Βουλευτής Λεμεσού Ανδρέας Θεμιστοκλέους και ο μεμονωμένος σοσιαλιστής Βουλευτής Κωστής Ευσταθίου. Υπήρξαν επίσης 4 αποχές από τους δύο Βουλευτές της ΕΔΕΚ Μαρίνο Σιζόπουλο και Ηλία Μυριάνθους, τη Βουλευτή Λευκωσίας Αλεξάνδρα Ατταλίδου και τη Βουλευτή ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου.

Οι αλλαγές που προωθήθηκαν από την Ad Hoc Κοινοβουλευτική Επιτροπή στοχεύουν στην ενίσχυση της διαφάνειας, της αποτελεσματικότητας και της σαφήνειας στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες.

Μεταξύ των βασικών ρυθμίσεων περιλαμβάνεται η πλήρης θεσμοθέτηση της διαδικασίας εκλογής του Προέδρου της Βουλής, καθώς και η αποσαφήνιση του πλαισίου άσκησης των καθηκόντων του σε περίπτωση απουσίας του.

Πλέον, η εκλογή θα διενεργείται με σαφώς καθορισμένους κανόνες, όπου κάθε Βουλευτής θα ψηφίζει έναν μόνο υποψήφιο, καταργώντας τη δυνατότητα πολλαπλών επιλογών ή αρνητικής ψήφου. Η διαδικασία αναμένεται να διεξάγεται σε διαδοχικούς γύρους ψηφοφορίας, εφόσον δεν εξασφαλίζεται πλειοψηφία από τον πρώτο γύρο, ενώ εισάγεται και η ηλεκτρονική ψηφοφορία για ενίσχυση της διαφάνειας και της ακρίβειας.

Παράλληλα, καθορίζονται πιο ξεκάθαροι κανόνες για τη λειτουργία των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών, όπως η μέγιστη διάρκεια συνεδριών και τα κριτήρια ορισμού των Προέδρων τους.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαφάνεια, με πρόνοιες για δυνατότητα ζωντανής μετάδοσης συνεδριάσεων επιτροπών υπό προϋποθέσεις, αλλά και με την υποχρέωση δημοσιοποίησης από τη Βουλή των αναπάντητων κοινοβουλευτικών ερωτήσεων προς τα Υπουργεία.

Επιπρόσθετα, θεσμοθετείται για πρώτη φορά ολοκληρωμένη διαδικασία για την κατάθεση και ψήφιση ψηφισμάτων, ενώ διευκρινίζονται ζητήματα που αφορούν την επανεξέταση νομοσχεδίων από τις επιτροπές.

Μιλώντας στην Ολομέλεια, η Βουλευτής Λευκωσίας Αλεξάνδρα Ατταλίδου ανέφερε ότι μια δημοκρατία κρίνεται από το κατά πόσο οι κανόνες της διασφαλίζουν ισότητα, διαφάνεια και λογοδοσία, σημειώνοντας ότι, παρά τα βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, παραμένει το ερώτημα αν οι αλλαγές επαρκούν. Υποστήριξε ότι στα σύγχρονα κοινοβούλια η διαφάνεια αποτελεί κανόνα και όχι επιλογή, επισημαίνοντας ότι οι νέες ρυθμίσεις ενδέχεται να δημιουργούν ανισότητες μεταξύ των Βουλευτών. Τόνισε ότι το Σύνταγμα δεν επιτρέπει άνιση άσκηση κοινοβουλευτικών καθηκόντων και υπογράμμισε την ανάγκη για ίσους όρους για όλους.

Ο μεμονωμένος σοσιαλιστής Βουλευτής Κωστής Ευσταθίου δήλωσε ότι θα καταψηφίσει τον κανονισμό, επισημαίνοντας ότι η φιλοσοφία των αλλαγών αλλοιώνει τη λογική του προεδρικού συστήματος της Κύπρου, όπου δεν υπάρχει κυβερνητική πλειοψηφία. Όπως ανέφερε, μέχρι σήμερα ο Πρόεδρος της Βουλής εκλεγόταν μέσα από συναινέσεις ώστε να εκπροσωπεί το σύνολο των Βουλευτών, ενώ εξέφρασε διαφωνία με τη δυνατότητα εκλογής μέσω δεύτερου γύρου. Παράλληλα, έθεσε ζήτημα χρονισμού, τονίζοντας ότι δεν είναι ορθό να γίνονται τέτοιες αλλαγές λίγο πριν από εκλογές.

Η Βουλευτής Λευκωσίας Ειρήνη Χαραλαμπίδου ανέφερε ότι θα τηρήσει αρνητική στάση, υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί πάγια πρακτική της Βουλής να αποφεύγονται σημαντικές θεσμικές αλλαγές στις τελευταίες συνεδρίες πριν από τη διάλυση. Επέκρινε επίσης το γεγονός ότι, όπως είπε, υπήρξε συμφωνία μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων για την προώθηση των αλλαγών.

Ο Βουλευτής της ΕΔΕΚ Μαρίνος Σιζόπουλος εστίασε στην ανάγκη περαιτέρω θεσμικών ρυθμίσεων, προτείνοντας την καθιέρωση χρονικού ορίου για την κατάθεση προτάσεων νόμου πριν από τη λήξη της θητείας της Βουλής, ώστε να αποφεύγεται ο «καταιγισμός» νομοθετικών πρωτοβουλιών στις τελευταίες συνεδρίες. Παράλληλα, εισηγήθηκε όπως η συζήτηση των προϋπολογισμών των Υπουργείων γίνεται στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές για πιο αποτελεσματική εξέταση και όχι μόνο στην Επιτροπή Οικονομικών

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρύσης Παντελίδης δήλωσε ότι θα υπερψηφίσει τον κανονισμό, σημειώνοντας ότι πρόκειται για αποτέλεσμα τετραετούς εργασίας και όχι πρόσφατης πρωτοβουλίας. Τόνισε ότι με τις νέες ρυθμίσεις τερματίζονται πρακτικές του παρελθόντος που, όπως ανέφερε, εξέθεταν το σώμα, όπως η δυνατότητα ψήφου σε διαφορετικούς υποψηφίους κατά την εκλογή Προέδρου της Βουλής. Αναφέρθηκε επίσης στις πρόνοιες για ζωντανή μετάδοση συνεδριάσεων, διευκρινίζοντας ότι αυτή θα αφορά τη συζήτηση επί της αρχής νομοσχεδίων και όχι την κατ’ άρθρον εξέταση, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη βελτίωσης της συμπεριφοράς εντός της Βουλής.

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Ζαχαρίας Κουλίας χαρακτήρισε το ζήτημα θεσμικά ιδιαίτερα σοβαρό, εκφράζοντας έντονη διαφωνία με τον επείγοντα χαρακτήρα της διαδικασίας. Όπως ανέφερε, έχοντας εμπειρία από εκλογές πέντε Προέδρων της Βουλής, θεωρεί ότι το υφιστάμενο σύστημα λειτουργούσε επαρκώς, ενώ υποστήριξε ότι τέτοιες αλλαγές δεν θα έπρεπε να εξετάζονται από ad hoc επιτροπή αλλά από την Επιτροπή Θεσμών. Δήλωσε ότι θα καταψηφίσει τον κανονισμό.

Ο Βουλευτής Λεμεσού Ανδρέας Θεμιστοκλέους εξέφρασε έντονη αντίθεση, υποστηρίζοντας ότι η υφιστάμενη διαδικασία εκλογής του Προέδρου της Βουλής δεν παρουσιάζει προβλήματα και διασφαλίζει την αξιοπρέπεια της ψήφου κάθε Βουλευτή. Προειδοποίησε ότι η εισαγωγή εκλογής σε δύο γύρους ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα στο μέλλον, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για ουσιαστικό εκσυγχρονισμό. Παράλληλα, επέκρινε το γεγονός ότι οι αλλαγές προωθούνται χωρίς τη συμμετοχή του συνόλου των Βουλευτών και λίγο πριν από εκλογές, δηλώνοντας ότι θα καταψηφίσει.

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Πανίκος Λεωνίδου ανέφερε ότι, παρότι οι αλλαγές δημιουργούν διάφορους συνειρμούς ενόψει των εξελίξεων, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, ενισχύοντας τη διαφάνεια και εναρμονιζόμενες με το προεδρικό σύστημα. Σημείωσε ότι δεν πρόκειται για κάτι πρωτόγνωρο και χαρακτήρισε τον κανονισμό ως ένα βήμα προς τα εμπρός, επισημαίνοντας ότι τυχόν βελτιώσεις μπορούν να γίνουν από την επόμενη Βουλή.

Εκ μέρους του ΑΚΕΛ, ο Βουλευτής Γιώργος Λουκαΐδης ανέφερε ότι, αν και ο κανονισμός δεν είναι τέλειος, αποτελεί προϊόν πολυετούς εργασίας, η οποία ξεκίνησε πριν από τέσσερα χρόνια. Τόνισε ότι υπήρξε επανειλημμένη πρόσκληση προς όλα τα κόμματα για υποβολή εισηγήσεων, σημειώνοντας ότι πέραν του ΑΚΕΛ δεν κατατέθηκαν ουσιαστικές προτάσεις. Διευκρίνισε ότι δεν τροποποιείται ο εκλογικός νόμος αλλά ο κανονισμός της Βουλής και υπογράμμισε ότι οι ρυθμίσεις για ζωντανές μεταδόσεις, δημοσιοποίηση αναπάντητων ερωτήσεων και καθορισμό της ατζέντας των επιτροπών ενισχύουν τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Παράλληλα, σημείωσε ότι η νέα διαδικασία εκλογής Προέδρου της Βουλής και η εισαγωγή ηλεκτρονικής ψηφοφορίας συνιστούν εκσυγχρονισμό της λειτουργίας του σώματος.

Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ Λίνος Παπαγιάννης ανέφερε ότι το κόμμα του δεν θα στηρίξει τη νέα διαδικασία εκλογής του Προέδρου της Βουλής, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι έχει γίνει σημαντική εργασία σε άλλα ζητήματα που περιλαμβάνονται στον κανονισμό.

Ο Βουλευτής των Οικολόγων Χαράλαμπος Θεοπέμπτου ανέφερε ότι το κόμμα του κατέθεσε τροπολογίες, μεταξύ άλλων για την ενημέρωση των ανεξάρτητων Βουλευτών σχετικά με τις αποφάσεις της σύσκεψης αρχηγών, καθώς και για την αναφορά του συντάκτη προτάσεων νόμου ακόμη και μετά την αποχώρησή του από τη Βουλή, σημειώνοντας ότι η εισήγηση αυτή δεν περιλήφθηκε στο τελικό κείμενο.

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Παύλος Μυλωνάς εξέφρασε διαφωνία, υποστηρίζοντας ότι η ad hoc επιτροπή λειτούργησε εκτός θεσμικού πλαισίου και ότι θα έπρεπε να δοθεί περισσότερος χρόνος για κατάθεση εισηγήσεων. Επικαλέστηκε προηγούμενες περιπτώσεις νομοθετικών ρυθμίσεων που προωθήθηκαν καθυστερημένα, εκφράζοντας ανησυχία για την επιβολή ρυθμίσεων στη νέα Βουλή και δηλώνοντας ότι θα καταψηφίσει.

Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Δημήτρης Δημητρίου ανέφερε ότι η σύσταση της ad hoc επιτροπής αποφασίστηκε επειδή κρίθηκε από την πλειοψηφία ότι ο τρόπος εκλογής του Προέδρου της Βουλής χρειαζόταν εξορθολογισμό. Όπως είπε, δεν είναι ορθό ένας Βουλευτής να μπορεί να ψηφίζει πολλαπλούς υποψηφίους ή να εκφράζει αρνητική ψήφο, τονίζοντας ότι η νέα ρύθμιση καθιστά τη διαδικασία πιο συνεπή πολιτικά. Πρόσθεσε ότι οι αλλαγές δεν επηρεάζουν εκλογικές αναμετρήσεις και αναφέρθηκε και σε άλλες πρόνοιες εκσυγχρονισμού, όπως η ενίσχυση της διαφάνειας στη λειτουργία της Βουλής, καλώντας το σώμα να υπερψηφίσει.

Η Πρόεδρος της Βουλής Αννίτα Δημητρίου ευχαρίστησε τα μέλη της επιτροπής για την πολυετή εργασία τους, τονίζοντας ότι ο εκσυγχρονισμός του κανονισμού αποτελεί αναγκαίο βήμα για ένα σύγχρονο κοινοβούλιο. Όπως ανέφερε, η Βουλή οφείλει να εξελίσσεται και να ενισχύει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, σημειώνοντας ότι η ζωντανή μετάδοση των συνεδριάσεων δεν υποβαθμίζει τη λειτουργία του σώματος αλλά την ενισχύει. Υπογράμμισε ότι τα ζητήματα αυτά συζητούνται εδώ και τρεισήμισι χρόνια και ότι με τον νέο κανονισμό επιλύονται εκκρεμότητες, προσθέτοντας ότι σέβεται τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν, αλλά οι πολίτες αναμένουν βελτιώσεις στη λειτουργία του κοινοβουλίου.