Η πρωτοβουλία για τη συνάντηση, ανήκει στη Λευκωσία και έρχεται μετά από μια σειρά επαφών με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, οι οποίες, παρά τις προσδοκίες, δεν απέδωσαν απτά αποτελέσματα. Αντίθετα, η αδυναμία προώθησης ακόμη και βασικών Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα δεν είναι διαδικαστικό, αλλά βαθιά πολιτικό.
Στο επίκεντρο της συνάντησης με τον Γενικό Γραμματέα, αναμένεται να τεθεί η επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017, με τη Λευκωσία να επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή της, στη συμφωνημένη βάση λύσης των ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Η επιμονή αυτή, αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το βάρος της τουρκικής θέσης, για λύση δύο κρατών, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό σημείο σύγκρουσης.
Την ίδια ώρα, η συνάντηση πραγματοποιείται στον απόηχο της έντονης δυσφορίας που προκάλεσαν στη Λευκωσία οι τοποθετήσεις της προσωπικής απεσταλμένης του ΟΗΕ Μαρία Άνχελα Ολγκίν, γεγονός που προσδίδει πρόσθετη πολιτική διάσταση στο τετ α τετ. Η επιστολή του Προέδρου Χριστοδουλίδη προς τον Γενικό Γραμματέα των ΗΕ, λειτούργησε ως σαφές μήνυμα, ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν αποδέχεται ερμηνείες, που μεταθέτουν την ευθύνη της ακινησίας, σε συγκυριακούς παράγοντες.
Η μεγάλη εικόνα: Διπλωματική επανεκκίνηση ή διαχείριση του αδιεξόδου;
Πίσω από τη συνάντηση Χριστοδουλίδη–Γκουτέρες διαγράφεται μια ευρύτερη στρατηγική επιδίωξη της Λευκωσίας: η ενεργοποίηση του ίδιου του ΟΗΕ σε ανώτατο επίπεδο, με στόχο να διαρραγεί το σημερινό τέλμα.
Η «μεγάλη εικόνα» δεν περιορίζεται σε μια ακόμη διπλωματική επαφή. Αντιθέτως, αφορά το κατά πόσο:
Ο ΟΗΕ, μέσω του Αντόνιο Γκουτέρες, είναι διατεθειμένος να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο.
Μπορούν να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για σύγκληση νέας διευρυμένης διάσκεψης.
Υπάρχει περιθώριο επαναφοράς του πλαισίου λύσης που συμφωνήθηκε διαχρονικά, παρά τις νέες πολιτικές πραγματικότητες.
Για τη Λευκωσία, η κινητικότητα αυτή αποτελεί και μια προσπάθεια να μετατοπιστεί το βάρος της ευθύνης σε διεθνές επίπεδο και να καταδειχθεί η ετοιμότητα της ελληνοκυπριακής πλευράς για διαπραγμάτευση. Για τα Ηνωμένα Έθνη, η πρόκληση έγκειται στο κατά πόσο μπορούν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ δύο εκ διαμέτρου αντίθετων προσεγγίσεων.
Εν τέλει, το ερώτημα που αιωρείται είναι αν η συγκεκριμένη συνάντηση μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής ή αν θα ενταχθεί στη μακρά αλυσίδα επαφών,χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Τι κρατάμε
Η συνάντηση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία της ελληνοκυπριακής πλευράς, γεγονός που υποδηλώνει ενεργή διπλωματική κινητικότητα.
Η Λευκωσία επιμένει στην επανέναρξη συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά.
Παραμένει αγεφύρωτο το χάσμα μεταξύ της βάσης λύσης του ΟΗΕ και της τουρκικής θέσης για δύο κράτη.
Η πρόταση πέντε σημείων του Προέδρου τίθεται στο τραπέζι ως πιθανός οδικός χάρτης.
Ο ρόλος του Αντόνιο Γκουτέρες θεωρείται καθοριστικός για το αν θα υπάρξει νέα κινητικότητα.
Το πρόγραμμα του Προέδρου στις Βρυξέλλες: Ευρωπαϊκή ατζέντα με φόντο τις γεωπολιτικές εξελίξεις
Πέραν της συνάντησης με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναπτύσσει έντονη δραστηριότητα στις Βρυξέλλες, όπως αυτή παρουσιάστηκε από τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο.
Σήμερα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα συμμετάσχει σε εκδήλωση που διοργανώνει η δεξαμενή σκέψης European Policy Centre, όπου θα παρουσιάσει το όραμα και τις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
Κατά την παρέμβασή του, θα αναδείξει την επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης, την ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας, καθώς και τη σημασία μιας Ευρώπης που λειτουργεί με ενότητα, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Παράλληλα, θα υπογραμμίσει τον ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας ως αξιόπιστου εταίρου και πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Ακολούθως, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έχει συνάντηση με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με επίκεντρο τις περιφερειακές εξελίξεις, το ζήτημα του αφθώδους πυρετού και τα μέτρα στήριξης των επηρεαζομένων, ενώ θα την ενημερώσει και για τις τελευταίες εξελίξεις στις προσπάθειες που καταβάλλουμε επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, θα συμμετάσχει στη συνέχεια στην Τριμερή Κοινωνική Σύνοδο που συνδιοργανώνεται από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ως ο ηγέτης του κράτους μέλους που ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Η Τριμερής Κοινωνική Σύνοδος αποτελεί θεσμική πλατφόρμα ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών και των κοινωνικών εταίρων για θέματα εργοδοτικά και οικονομικά.
Κατά την παρέμβασή του, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα αναφερθεί στις ποιοτικές θέσεις εργασίας και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, ως βασικών προϋποθέσεων για μια ανθεκτική και βιώσιμη ευρωπαϊκή οικονομία. Θα ακολουθήσει κοινή συνέντευξη Τύπου μετά το πέρας της Συνόδου από τους Προέδρους των Θεσμών και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Την Πέμπτη, 19 Μαρτίου, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα συμμετάσχει στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος για τον συντονισμό των ηγετών ενόψει της Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ενώ θα λάβει μέρος και σε συνάντηση ηγετών ομονοούντων κρατών για το μεταναστευτικό, που πραγματοποιείται πριν τη Σύνοδο κατόπιν πρωτοβουλίας των ηγετών Ιταλίας – Δανίας - Ολλανδίας.
Ακολούθως, θα πραγματοποιηθεί η Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ήδη η τρίτη κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας -η πρώτη τακτική σύνοδος-, σε μια περίοδο ιδιαίτερων γεωπολιτικών προκλήσεων.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα αναδείξει τις επιπτώσεις των περιφερειακών εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τον γεωπολιτικό της ρόλο ως αξιόπιστος παράγοντας ασφάλειας και σταθερότητας, καθώς και ότι η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης συνιστά στρατηγική αναγκαιότητα.
Στο πλαίσιο των συζητήσεων για τις περιφερειακές εξελίξεις, θα εξεταστούν συνολικά οι επιπτώσεις τους, περιλαμβανομένων των τιμών ενέργειας, της ανεφοδιαστικής αλυσίδας και του μεταναστευτικού. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα ενημερώσει τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων για τις επαφές του με ομολόγους του και για τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη στήριξη και τη συνδρομή που προσέφεραν κράτη μέλη και Ευρωπαίοι εταίροι προς την Κυπριακή Δημοκρατία. Η ανταπόκριση αυτή δεν αποτελεί απλώς ένδειξη αλληλεγγύης, αλλά συνιστά ισχυρή πολιτική τοποθέτηση για τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιλαμβάνεται τη συλλογική της ασφάλεια και συνοχή.
Η έμπρακτη κινητοποίηση και τα άμεσα αντανακλαστικά που επιδείχθηκαν αναδεικνύουν, με τον πιο ουσιαστικό τρόπο, την ευρωπαϊκή ενότητα στην πράξη και επιβεβαιώνουν ότι η Κύπρος βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης, ως πυλώνας ασφάλειας και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε αυτό το πλαίσιο, αναδεικνύεται με σαφήνεια ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα με ιδιαίτερο συμβολισμό: Η Κύπρος δεν είναι στην άκρη της Ευρώπης αλλά στο σημείο όπου η Ευρώπη αποδεικνύει τον ρόλο της. Δεν είμαστε άθροισμα κρατών αλλά μια κοινή ευθύνη. Η Ευρώπη είναι η απόφαση να στεκόμαστε μαζί και η στήριξη στην Κύπρο υπενθύμισε τι σημαίνει Ευρώπη
Στην ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. περιλαμβάνονται επίσης η Ουκρανία, καθώς και ζητήματα που αφορούν την ανταγωνιστικότητα και την Ενιαία Αγορά, όπως και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, μια από τις βασικές προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών, οι ηγέτες θα παρακαθίσουν σε γεύμα εργασίας με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, με αντικείμενο την πολυμέρεια και τις διεθνείς εξελίξεις. Θα ακολουθήσει η Σύνοδος της Ευρωζώνης, στην παρουσία της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Προέδρου του Eurogroup κατά την οποία θα εξεταστούν οι οικονομικές εξελίξεις και οι προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας υπό τη σκιά της νέας ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή.
