Ντροπή και αγανάκτηση διαπερνούν την κοινωνία: το πολιτικό μήνυμα πίσω από τη δεύτερη δημοσκόπηση του ΡΙΚ - Ο αντίκτυπος από το videogate

ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΡΙΚ: Σαφής βελτίωση της καθημερινότητας και της ζωής των πολιτών - Μάχη για την πρωτιά στις εκλογές

Τα στοιχεία της έρευνας σκιαγραφούν ένα πολιτικό περιβάλλον έντονης δυσφορίας. Το 31% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι αισθάνεται απογοήτευση, το 18% εκφράζει οργή και αγανάκτηση, ενώ ένα ιδιαίτερα βαρύ 10% αναφέρει ότι νιώθει ντροπή. Τα συναισθήματα αυτά δεν εμφανίζονται αποκομμένα από την πολιτική πραγματικότητα- συνδέονται άμεσα με πρόσφατα γεγονότα που έπληξαν την αξιοπιστία των θεσμών και την εικόνα της πολιτειακής ηγεσίας, με το περιβόητο «videogate» να λειτουργεί ως σημείο καμπής.

Τα συναισθήματα και η κάλπη

Η συναισθηματική αυτή φόρτιση αντανακλάται και στην πρόθεση ψήφου. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός καταγράφεται στο 17%, διατηρώντας ουσιαστικά αμετάβλητη τη δύναμή του, σε σχέση με τη μέτρηση του Νοεμβρίου. Το ΑΚΕΛ, ακολουθεί με 16%, σημειώνοντας μικρή υποχώρηση, ενώ το ΕΛΑΜ βρίσκεται στην τρίτη θέση με 11%.

Στην τέταρτη θέση καταγράφεται το Κίνημα ΑΛΜΑ του Οδυσσέα Μιχαηλίδη με 9%, παρουσιάζοντας αξιοσημείωτη άνοδο περίπου τριών ποσοστιαίων μονάδων. Ακολουθούν η Άμεση Δημοκρατία με 6,5% και το ΔΗΚΟ με 6%, το οποίο φαίνεται να επηρεάζεται αρνητικά από το γενικότερο κλίμα αγανάκτησης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός, ότι σχεδόν το 10% των πολιτών δηλώνει αναποφάσιστο, ενώ το 5,5% εκφράζει πρόθεση αποχής. Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την εικόνα μιας κοινωνίας, που δεν έχει ακόμη βρει σαφή πολιτική διέξοδο για την οργή και τη ντροπή που βιώνει.

Το κόστος για το ΔΗΚΟ και οι δηλώσεις Παντελίδη

Τη συναισθηματική διάσταση της δημοσκόπησης, ανέδειξε δημόσια και ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρύσης Παντελίδης, ο οποίος σημείωσε ότι τα ευρήματα της έρευνας κυριαρχούνται από τον θυμό και τη ντροπή. Όπως ανέφερε, τα συναισθήματα αυτά συνδέονται άμεσα με το επίμαχο βίντεο, το οποίο, κατά την εκτίμησή του, έπληξε τον θεσμό του Προέδρου της Δημοκρατίας και την προσωπικότητα του Νίκου Χριστοδουλίδη.

Ο κ. Παντελίδης αναγνώρισε ότι το ΔΗΚΟ καταγράφει πολιτικό κόστος μέσα σε αυτό το κλίμα. Η μείωση του ποσοστού του κόμματος, η πτώση της συσπείρωσης κατά περίπου δέκα μονάδες και η ταυτόχρονη άνοδος του ΑΛΜΑ, συνιστούν- όπως υποστήριξε-σαφή ένδειξη ότι η κοινωνική οργή και η αίσθηση ντροπής μεταφράζονται σε εκλογικές απώλειες.

Η τοποθέτηση αυτή, έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει την παραδοχή ότι η κρίση εμπιστοσύνης δεν είναι αφηρημένη, αλλά έχει απτά πολιτικά αποτελέσματα.

Η απουσία του ΑΛΜΑ και η πολιτική αντιπαράθεση

Πέραν των αριθμών, αντιδράσεις προκάλεσε και ο τρόπος παρουσίασης της δημοσκόπησης. Η απουσία εκπροσώπου του Κινήματος ΑΛΜΑ από το πάνελ, οδήγησε τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη σε δημόσια καταγγελία, μέσω ανάρτησής του, περί αποκλεισμού.

Ο επικεφαλής του Κινήματος υποστήριξε ότι, παρά το γεγονός πως το ΑΛΜΑ καταγράφεται τέταρτο στη δημοσκόπηση, δεν του δόθηκε βήμα εκπροσώπησης, κάνοντας λόγο για επαναλαμβανόμενη πρακτική. Παράλληλα, ανέφερε ότι δεν υπήρξε ανταπόκριση ούτε σε προσωπικές παρεμβάσεις του προς την ηγεσία του ΡΙΚ, επικαλούμενος τη νομοθεσία που προβλέπει ισότιμη μεταχείριση όλων των πολιτικών κομμάτων.

Η καταγγελία αυτή, ενίσχυσε το αφήγημα περί «συστημικού αποκλεισμού», το οποίο φαίνεται να βρίσκει απήχηση σε μια μερίδα πολιτών που ήδη αισθάνονται αποξενωμένοι από το πολιτικό κατεστημένο.

Η σιωπή της Προεδρίας και η ενίσχυση της αγανάκτησης

Το κλίμα ντροπής και αγανάκτησης που καταγράφει η δημοσκόπηση φαίνεται να εντείνεται και από τις πρόσφατες εξελίξεις στο ανώτατο πολιτειακό επίπεδο. Στις χθεσινοβραδινές εξαγγελίες του Προέδρου της Δημοκρατίας, για τον ετήσιο προγραμματισμό του 2026, στο πλαίσιο του λεγόμενου «state of the union», ο Νίκος Χριστοδουλίδης, δεν προέβη σε οποιαδήποτε αναφορά στο επίμαχο βίντεο, ούτε σε απολογητική τοποθέτηση.

Η απουσία αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη από την κοινή γνώμη. Για σημαντικό μέρος των πολιτών, η σιωπή εκλαμβάνεται ως άρνηση ανάληψης πολιτικής ευθύνης, γεγονός που βαθαίνει το χάσμα μεταξύ ηγεσίας και κοινωνίας. Αντί να λειτουργήσει εκτονωτικά, η μη αναφορά στο ζήτημα φαίνεται να ανατροφοδοτεί τη δυσπιστία και να ενισχύει το αίσθημα ότι οι ανησυχίες των πολιτών δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.

Το ουσιαστικό μήνυμα της δημοσκόπησης

Υπενθυμίζεται ότι τα ποσοστά της έρευνας δεν αφορούν τα έγκυρα ψηφοδέλτια, γεγονός που σημαίνει ότι στις εκλογές τα τελικά αποτελέσματα θα είναι αναλογικά υψηλότερα, με το όριο εισόδου στη Βουλή να διαμορφώνεται στο 3,6%. Ωστόσο, πέρα από τη μαθηματική διάσταση, το πραγματικό μήνυμα της δεύτερης δημοσκόπησης του ΡΙΚ είναι βαθιά πολιτικό.

Η ντροπή και η αγανάκτηση που καταγράφονται συνιστούν προειδοποίηση. Αν το πολιτικό σύστημα δεν αφουγκραστεί την κοινωνική δυσαρέσκεια και δεν απαντήσει με πράξεις και λογοδοσία, η κάλπη ενδέχεται να μετατραπεί σε χώρο τιμωρητικής ψήφου, ή ακόμη και σε σύμβολο περαιτέρω αποστασιοποίησης από την πολιτική διαδικασία.