Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έδωσε έμφαση στον διαθρησκευτικό διάλογο, τόνισε ότι πρέπει να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος, αναφέρθηκε στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Ο Πάπας Λέων υπογράμμισε ότι πρέπει να δεσμευθούμε για την αποκατάσταση της ενότητας ενώ μίλησε για το κλίμα και την τεχνητή νοημοσύνη.
Υπενθυμίζεται πως το Οικουμενικό Πατριαρχείο, σήμερα, ανήμερα της εορτής του Αγίου Ανδρέα του Πρωτόκλητου, ιδρυτού της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης, τιμά τη θρονική εορτή του.
Η πατριαρχική και συνοδική θεία λειτουργία τελέστηκε προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου και συλλειτουργούντος του Αλεξανδρείας κ. Θεοδώρου, παρουσία του Πάπα Λέοντος ΙΔ’.
Με μια εικόνα–σύμβολο, από το μπαλκόνι δίπλα στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο Πάπας Λέων ΙΔ’ ευλόγησαν το συγκεντρωμένο πλήθος αλλά και τους απανταχού χριστιανούς, κορυφώνοντας την τετραήμερη επίσκεψη του Ποντίφικα στη Μέση Ανατολή και την Κωνσταντινούπολη. Η εικόνα των δύο Προκαθημένων δίπλα–δίπλα παρουσιάστηκε ως συμπύκνωση των μηνυμάτων του ταξιδιού: ενότητα, ειρήνη και κοινή μαρτυρία.
Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος υποδέχθηκε τον Πάπα στον ναό του Αγίου Γεωργίου, συνεχίζοντας μια παράδοση που ξεκινά το 1964, όταν άρχισε και η επίπονη διαδικασία σύγκλισης μεταξύ των δύο Εκκλησιών. «Ως διάδοχοι των Αγίων Αποστόλων Ανδρέα και Πέτρου αισθανόμαστε δεμένοι με δεσμούς πνευματικής αδελφοσύνης», ανέφερε, τονίζοντας την κοινή υποχρέωση των Εκκλησιών να κηρύττουν στον κόσμο το μήνυμα της σωτηρίας.
Ο Πατριάρχης υπογράμμισε ότι η επίσκεψη «δεν είναι εθιμοτυπική», αλλά εκφράζει τη δέσμευση Ορθοδόξων και Καθολικών να αναζητήσουν τη χριστιανική ενότητα, χαρακτηρίζοντάς την «ιστορικό γεγονός» και «πνευματική άνοιξη» για τις δύο Εκκλησίες. Αναφέρθηκε επίσης σε θεολογικά ζητήματα όπως το Filioque και το αλάθητο του Πάπα, σημειώνοντας ότι συζητούνται από τις αρμόδιες επιτροπές, με στόχο να επιλυθούν και «να μην σκανδαλίζουν τους πιστούς».
Το κοινό μήνυμα των δύο ηγετών επεκτάθηκε και στα μεγάλα διεθνή ζητήματα: τους πολέμους στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, αλλά και την ανάγκη προστασίας των χριστιανικών πληθυσμών που παραμένουν στο «λίκνο της Χριστιανοσύνης». Όπως τονίστηκε, το οικουμενικό αυτό μήνυμα μπορεί να λειτουργήσει ως «συγκολλητική ουσία» ανάμεσα στις χριστιανικές κοινότητες και, εντέλει, στις δύο Εκκλησίες.
Από την πλευρά του, ο Πάπας Λέων ΙΔ’ σημείωσε ότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος σε εκκλησιαστικό επίπεδο, προσθέτοντας ότι οι δύο Εκκλησίες «καλούνται να πράξουν ακόμη περισσότερα» και να δεσμευτούν για την πλήρη αποκατάσταση της εκκλησιαστικής κοινωνίας.
Σήμερα ολοκληρώνεται η τετραήμερη επίσκεψή του στην Τουρκία, την οποία το Βατικανό και το Οικουμενικό Πατριαρχείο χαρακτηρίζουν ιστορική. Το μεσημέρι ο Πάπας αναχωρεί για τη Βηρυτό, δεύτερο σταθμό του αποστολικού του ταξιδιού στη Μέση Ανατολή. Εκεί αναμένεται να διατυπώσει πιο συγκροτημένο μήνυμα για την προστασία των χριστιανικών πληθυσμών της περιοχής, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια έχουν υποστεί διώξεις, τρομοκρατικές επιθέσεις και πιέσεις από διάφορα καθεστώτα σε Συρία, Λίβανο, Ιορδανία και Παλαιστινιακά εδάφη.
Τρία κύρια σημεία από τις τοποθετήσεις των δύο Προκαθημένων
Οι δύο Προκαθήμενοι ανέδειξαν μεταξύ άλλων κατά τη διάρκεια των ομιλιών τους ανέδειξαν τρεις κεντρικούς άξονες που αφορούν άμεσα την παγκόσμια κοινότητα:
Το Πάσχα ως ένδειξη ενότητας και διαλόγου. Τονίστηκε ότι η κοινή ημερομηνία του Πάσχα αποτελεί ορατό σημείο ενότητας και τελικού προορισμού του διαλόγου μεταξύ των Εκκλησιών. Υπογραμμίστηκε πως απαιτείται «ορθόδοξη διαβούλευση» και όχι «μονοπρόσωπη διαχείριση», καθώς η αποδοχή από τον λαό θεωρείται ουσιαστικότερη από τις διακηρύξεις των Ιεραρχών. Παρατέθηκε η ιστορική εμπειρία των «εσπευσμένων και βεβιασμένων ενώσεων από πάνω», οι οποίες κατέρρευσαν, οδηγώντας στο συμπέρασμα ότι δεν πρέπει να επαναληφθούν παρόμοια λάθη.
Κλίμα και τεχνητή νοημοσύνη. Στο δεύτερο σημείο αναδείχθηκε η σχέση του ανθρώπου με τη φύση, με αναφορές στην πανδημία που απομάκρυνε την κοινωνία από το φυσικό περιβάλλον. Παράλληλα, επισημάνθηκε ο ραγδαίος και ανεξέλεγκτος –κατά πολλούς– ρυθμός ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης. Η σχετική έκκληση του Πάπα χαρακτηρίστηκε «επίκαιρη», καθώς αφορά όλους, ανεξαρτήτως πίστης ή θρησκευτικής στάσης.
Πόλεμοι και εκτοπισμός χριστιανικών πληθυσμών. Το τρίτο σημείο περιέλαβε αναφορά στις συνεχιζόμενες συγκρούσεις τόσο προς βορρά (Ουκρανία) όσο και προς νότο (Γάζα, Συρία, Μέση Ανατολή), που χαρακτηρίστηκε «λίκνο της Χριστιανοσύνης». Τονίστηκε ότι οι χριστιανικοί πληθυσμοί είναι οι αυτόχθονες της περιοχής και, όπως σημειώθηκε, «δεν μπορούν να εξοριστούν από τη χώρα τους». Η ανάγκη προστασίας των κοινοτήτων αυτών αναδείχθηκε ως ζήτημα με παγκόσμια διάσταση.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης τόνισε ότι η αναζήτηση της χριστιανικής ενότητας παραμένει κοινός στόχος των Εκκλησιών, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα αυτό «δεν μπορεί να θεωρηθεί ως πολυτέλεια», αλλά αποτελεί «τη θέληση του Ιησού Χριστού, ώστε όλοι να είμαστε ένα».
Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της θέσπισης κοινών κριτηρίων για τον ορισμό κοινής ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα, σημειώνοντας πως η προσέγγιση αυτή στηρίζεται στις αποφάσεις της Εκκλησίας και στο σύμβολο της πίστεως.
Επιπλέον, ο Πατριάρχης επισήμανε ότι οι Εκκλησίες «δεν μπορούν να είναι συνένοχες» στην αιματοχυσία που εξελίσσεται στην Ουκρανία και σε άλλα σημεία του κόσμου. Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία του για την έξοδο των χριστιανών από τη Μέση Ανατολή, το «λίκνο της Χριστιανοσύνης», υπογραμμίζοντας ότι δεν είναι δυνατόν να παραμένει κανείς σιωπηλός απέναντι σε αυτό το φαινόμενο.
Ο Πάπας αναφέρθηκε αρχικά στη συγκυρία των «καιρών που χαρακτηρίζονται από αιματοχυσίες σε μέρη κοντά και μακριά», υπογραμμίζοντας ότι Καθολικοί και Ορθόδοξοι καλούνται να διαδραματίσουν ρόλο ειρηνοποιών.
Επισήμανε ότι οι Εκκλησίες αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις, με κυριότερη την οικολογική κρίση, η οποία –όπως σημείωσε και ο Οικουμενικός Πατριάρχης– απαιτεί «πνευματική, προσωπική και κοινωνική προσπάθεια» για την υπέρβασή της.
Ως δεύτερη μεγάλη πρόκληση ανέφερε τη χρήση των νέων τεχνολογιών, σε ιδιαίτερη αναφορά στον τομέα της επικοινωνίας. Τόνισε ότι Καθολικοί και Ορθόδοξοι πρέπει να συνεργαστούν για να προάγουν την υπεύθυνη χρήση των τεχνολογικών μέσων.
Ο προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας έφθασε στο Φανάρι περίπου στις 10:30 τοπική ώρα (9:30 ώρα Ελλάδας). Παρόντες στον πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου είναι επίσης ιεράρχες των δύο εκκλησιών, εκπρόσωποι άλλων χριστιανικών ομολογιών, διπλωμάτες, άλλοι επίσημοι και πιστοί.
Πηγή: ertnews.gr